Onderwerp: geloof en wetenschap

A- A A+
Religie voorbij het atheïsme, humanisme voorbij de mens

In de opiniestukken van Reinout Wibier en Boris van der Ham in de Volkskrant van 26 juli 2016 zien we een voorbeeld van de zogenaamde patstelling tussen religie en seculariteit die zo bepalend is voor dit debat.

De dominicanen hebben hun sporen nagelaten in de wetenschap. Thomas van Aquino en Albertus de Grote zijn grootheden uit de tijd dat de universiteiten ontstonden. Heden ten dage kennen we Edward Schillebeeckx, Erik Borgman en vele anderen. Hoewel ze volop actief zijn in de universitaire wereld en deze wereld mede vormgeven, verschilt hun kijk op de wetenschap van de gangbare visie hierop. Wat is dit verschil? Wat kunnen we van de dominicaanse manier van denken leren? Erik Borgman gaf 21 april hierover college tijdens de lunchpauze van de Radboud Universiteit.

Toegegeven, ik had nog nooit van het ‘Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving’ gehoord toen ik op de functie van onderzoeker solliciteerde. Dat was eind 2014, als ik me niet vergis. Ik kende Manuela Kalsky en André van der Braak van naam, maar had eigenlijk geen idee wat het DSTS deed. De beschrijving op de website klonk echter erg aantrekkelijk. En toen ik tijdens het sollicitatiegesprek met het idee voor een boek aankwam, en er vervolgens zo enthousiast op gereageerd werd, was ik eigenlijk een beetje overdonderd.

Bedreigt onderwijs vanuit een religieuze richting onze verbondenheid in de samenleving? “Ja”, zegt Carel Verhoef. Religieuze scholen vormen een risico voor de sociale integratie van kinderen, omdat ze religieuze verschillen benadrukken. Ik geef hem geen gelijk. Religie in het onderwijs is juist hard nodig.
Door: Matthias Kaljouw
Verhoef staat niet alleen in zijn standpunt. Ook auteurs als Paul Cliteur en Floris van den Berg zien onderwijs vanuit religieuze tradities als een bedreiging.

“Theo, bedankt voor het luisteren naar ons, voor het ons echt zien, voor het ontdekken van talenten in ons.” Deze woorden schreef ik in het receptieboek toen Theo Koster OP onlangs afscheid nam van de Studentenkerk in Nijmegen. Terwijl ik dit schreef, dacht ik terug aan het moment dat Theo vroeg of ik hoofdredacteur wilde worden van Proviand, het voormalig themablad van de Studentenkerk, een functie waarin ik opbloeide. Nu neem ik tegenover hem plaats voor weer een goed gesprek en zonder aanleiding zegt hij: “Je bent op je plek. Dat zag ik al toen je hoofdredacteur was.

Frank van Roermund studeerde in 1987 af in de sterrenkunde en werkte daarna een tijdlang bij de ruimtevaartafdeling van Fokker, voordat hij in 1999 intrad bij de Norbertijnen in de Abdij van Berne. Maar: “De liefde voor de sterrenkunde is altijd gebleven”. Hij geeft de laatste tijd af en toe weer lezingen over geloof en wetenschap. Taede Smedes sprak met hem tijdens een bezoek aan de Abdij van Berne. Over zijn visie op de relatie tussen geloof en wetenschap en op de toekomst van de abdij.

De Oostenrijker Nico Alm moest een medische test ondergaan om zijn geestelijke gesteldheid te testen voordat hij zijn rijbewijs mocht aanvragen. De reden? Hij wilde een pasfoto gebruiken waarop hij staat met een vergiet op zijn hoofd. Alm is een een pastafarian, een volgeling van de kerk van het Vliegend Spaghettimonster, en hun voorgeschreven religieuze uiting is het dragen van een vergiet. Dit en andere zaken leidden ertoe dat deze kerk vaak gezien wordt als een grote grap. In de berichtgeving over de strijd tot erkenning van de kerk door de Kamer van Koophandel zagen we dit terug.

Keer de theologie binnenstebuiten en trek de wetenschap in

Het leven verandert in de 21ste eeuw met een ongekend tempo. De ontwikkelingen in technologie, wetenschap en samenleving zijn bijna niet meer te volgen. Mensen leven langer, we kunnen en weten meer, en nog nooit was ons bestaan onderling zo sterk verweven. Wat gebeurt er allemaal met ons leven? En worden we er wel beter van? Het is de hoogste tijd dat ook de theologie zich met zulke vragen gaat bezighouden.
Door: Willem Roskam
Onze levens zijn verbonden
Als de recente toestroom van vluchtelingen een ding duidelijk maakt, dan is het wel dat onze levens wereldwijd met elkaar zijn verbonden.