jan
23

Een omroep voor religieuze tv en radio in Nederland

• media
• onderwerp: 
•  Nieuw wij 
•  cultuur 
•  religie 

De kleine religieuze omroepen hebben het zwaar. Ze zouden inefficiënt, vaag en achterhaald zijn. Wij pleiten voor één omroep die zorg draagt voor goede religieuze en levensbeschouwelijke tv en radio in Nederland.

De nieuwjaarsspeech van voorzitter Henk Hagoort van de publieke omroep is door mediaminister Ronald Plasterk zeer verwelkomd. Beiden zijn van mening dat er te veel omroepen zijn. Daardoor krijgen de kleine, religieuze omroepen het zwaar en moeten zij vrezen voor hun toekomst. Niet-ledengebonden zenders als het rooms-katholieke RKK, de islamitische NMO en de Humanistische Omroep worden betaald omdat zij een stem geven aan kerkelijke of levensbeschouwelijke groeperingen in het pluriforme medialandschap. Deze zogenaamde 2.42-omroepen (naar het artikelnummer in de Mediawet) worden niet afgerekend op het ledenaantal. Het Commissariaat voor de Media verdeelt 1057 uur radio en 351 uur televisie per jaar tussen de negen 'spirituele kleintjes' in het omroeplandschap.

Religie privé
Feitelijk zijn deze omroepen relicten uit de verzuilde samenleving van het midden van de vorige eeuw: elke religie zijn eigen zuil mét eigen krant, radio- en televisie-omroep. Hagoort en Plasterk denken dat het allemaal héél anders moet. Ze weten alleen nog niet precies hoe. De 2.42-omroepen zien zich voor grote problemen gesteld. Ten eerste zijn steeds minder mensen bereid om 'zomaar' belastinggeld uit te geven voor religieus geïnspireerde radio en tv. Religie behoort volgens velen tot de privé-sfeer en moet buiten de publieke sfeer blijven.

Vertegenwoordigingsvraag
Het tweede probleem is dat de 2.42-omroepen een stem vertegenwoordigen van een bepaalde religieuze groepering. Vroeger was dat gemakkelijk: elk kerkgenootschap kreeg een zender. De grenzen van religie zijn in de samenleving echter vloeiender geworden. Een volgend probleem is dat van de religieuze identiteit. De 2.42-omroepen moeten een duidelijke religieuze signatuur hebben, maar wie bepaalt dat? En op basis van welke criteria? Bij de moslimomroepen is de discussie wie van hen de identiteit van de achterban vertegenwoordigt hoog opgelaaid. Hoe dat bij de IKON zit is onduidelijk. De scriba? In het katholieke geval is het volstrekt helder: het betreft de zendtijd van het Rooms-Katholiek Kerkgenootschap met de bisschoppenconferentie als aanspreekpunt. Maar RKK kampt met identiteitsproblemen. De KRO, die de invulling van de RKK-zendtijd verzorgt, krijgt kritiek vanuit katholieke kring. De KRO zou niet in staat zijn RKK op een professionele en geloofwaardige wijze vorm te geven. Bloggers en twitteraars van uiteenlopend pluimage trekken de laatste tijd fel van leer tegen wat wel de ‘folklorisering en trivialisering’ van het katholicisme bij RKK wordt genoemd en het sterke accent op ‘emo-tv’. Hamvraag is dus, het geheel overziend: wie garandeert de religieuze identiteit van de 2.42-omroepen, de feitelijke reden van hun bestaan?

Versnippering
Het vierde probleem is meer pragmatisch. De verschillende religieuze omroepen hebben allemaal een eigen budget waarop steeds dezelfde kosten drukken: management, personeel, gebouw, studio, enzovoorts. Deze versnippering van middelen is uit financieel oogpunt heel onverstandig. Internetdiensten vragen bijvoorbeeld een grote investering die de kleine religieuze omroepen alleen niet kunnen dragen.

Oplossing
Dit laatste brengt ons bij ons feitelijke voorstel. Breng de 2.42-omroepen onder in één religieus-levensbeschouwelijke omroep. Deze nieuwe omroep beheert de financiën en verzorgt de administratieve en facilitaire ondersteuning. Daardoor kan efficiënter en goedkoper worden gewerkt. Alle religieuze of levensbeschouwelijke hoofdstromingen krijgen in de nieuwe omroep een eigen programmaraad en redactie. De programmaraad bepaalt het programmabeleid en is aanspreekbaar op het verband tussen de programma’s en de levensbeschouwelijke achtergrond daarvan. Voor benoemingen in de katholieke programmaraad zijn de bisschoppen verantwoordelijk. De redactie zorgt voor de feitelijke uitvoering van de journalistieke activiteiten. Door de 2.42-omroepen te bevrijden van de zorg voor financiën en administratie kunnen zij zich richten op hun eigenlijke taak: goede programma’s leveren met een duidelijke religieuze of levensbeschouwelijke signatuur.

Eric van den Berg, Frank G. Bosman, Jacques van Gool, Erica Schruer en Peter van Zoest. De auteurs zijn allen actief op het terrein van religie en mediacultuur. Dit artikel verscheen op zaterdag 23 januari in het 'Nederlands Dagblad' en op de weblogs van de auteurs.

3 reactie(s)

Wat een goed idee zeg. Gaat ons belastingbetalers wellicht ook veel geld besparen!

reactie door ineke op zaterdag 23 januari @ 14:20 uur

Eindelijk een clubje dat de spijker op z'n kop slaat in reli-omroepland! Ik ken ze weliswaar niet, maar hulde hulde. Vooral de RKK-kritiek is raak. Zelden heb ik het zo helder verwoord gezien.

reactie door wietroker op zondag 24 januari @ 18:48 uur

Beste Erica, Peter, Eric, Frank en Jacques
Een interessante bijdrage, over een thema dat mij ook zeer ter harte gaat. Ik hoop dat het niet bij deze eenmalige publicatie eind januari blijft.
Uit de voorbeelden die jullie noemen en uit andere teksten van jullie weblogs krijg ik de indruk dat jullie vooral gericht zijn op de RKK, op het ‘roomse leven’.

Wellicht is het nuttig een aanvulling te geven vanuit de boeddhistische hoek, (maar bepaald niet vanuit het georganiseerde boeddhisme).
Met veel van wat jullie schrijven ben ik het eens, al denk ik niet dat de (meeste) artikel 2.42 omroepen het zwaar hebben, eerder hebben de kijkers en luisteraars het zwaar. En verder zou ik de term ‘superomroep’ niet willen gebruiken
Wel herken ik zeer het mechanisme van ‘folklorisering en trivialisering’ zoals jullie dat noemen, in mijn geval dat van het boeddhisme hier gaat het vooral om den esthetisering, de nadruk op de mooie plaatjes, het ‘exotisch boeddhisme’. Maar ook om het onjournalistieke, het ontbreken van ‘hoor en wederhoor’.

De Boeddhistische Omroep Stichting (BOS) bestaat 10 jaar en hoort bij de kleinste ‘religieuze’ omroepen. Specifiek probleem bij het boeddhisme is dat de meesten van degenen die zich boeddhist voelen, geen behoefte hebben zich te organiseren of te beoefenen in een groep. Daarom is het ‘kerkgenootschap’ - hier zijn veel aanhalingstekens nodig - de Boeddhistische Unie Nederland (BUN) nauwelijks representatief voor ‘DE’ boeddhist.
In ieder geval niet in mijn ogen en die van andere critische boeddhisten. Vanuit de optiek van de ongeorganiseerde boeddhist hebben wij een bezwaarschrift ingediend bij de erkenning door het Commissariaat voor de Media voor de periode 2010-2015 van de BOS (formeel: de BUN). Een aantal van mijn voorstellen daarin sluiten aan bij jullie beschouwing.
Die gaan deels ook over het probleem dat de amateurs van de BUN bijna alle stuurinstrumenten hebben weggegeven aan de professionals van de BOS.

De oplossing die jullie voorstellen, spreekt me ook zeer aan. Wat betreft de redactie-samenstelling zal men er best in fusiebesprekingen uit kunnen komen, Maar jullie idee “Alle religieuze of levensbeschouwelijke hoofdstromingen krijgen in de nieuwe omroep een eigen programmaraad ... [die] het programmabeleid [bepaalt] en aanspreekbaar [is] op het verband tussen de programma’s en de levensbeschouwelijke achtergrond daarvan. ” vind ik achteloos-naïef. Dit zal zeer precies moeten worden geregeld, en ook veel strijd kosten, om een goed samenwerking programmaraad-redactie te krijgen waarin ook nog eens katholieken, humanisten, boeddhisten etc. zich kunnen herkennen.
Misschien komt jullie gemak door het (relatief) monolitische van de katholieke kerk.
Ik neem aan dat jullie voorstel onder de huidige Mediawet uitvoerbaar moet zijn, waarbij dus de ‘kerkgenootschappen’ (weer de vele aanhalingstekens) hun eigen licensie krijgen waarbij de uitvoering dan door één omroeporganisatie plaats vindt. Als voorbeeld heb ik de BOS al het model van http://download.omroep.nl/human/stichting/Overeenkomst%20met%20HV.pdf Misschien spreekt jullie dit ook aan.
Kortom: jullie artikel verdient een vervolg.

Joop Romeijn
Geplaatst op www.goedgezelschap.eu/2010/10-01-23-reli-omroep.htm
En www.bruggenbouwers.com/2010/01/23/op-naar-een-religieus-levensbeschouwelijke-superomroep/

PS
De link naar de HUMAN- Overeenkomst lijkt verbroken

reactie door joop romeijn op zondag 21 februari @ 14:27 uur

reageer op dit bericht

Reageer

Naam

E-Mailadres

Bericht

Voer de onderstaande validatiecode in:

Niet goed leesbaar? Nieuwe code

Validatiecode