Tijdens mijn opleiding aan de theologische faculteit van de Universiteit van Amsterdam heb ik geleerd dat traditie bij de gratie van vernieuwing leeft en als dat niet meer het geval is, als de beelden en verhalen uit een traditie niets meer te zeggen hebben in het dagelijkse bestaan van mensen, de desbetreffende traditie dood is. Met andere woorden: Traditie is steeds aan verandering onderhevig als ze in het leven van mensen iets te zeggen heeft. En vaak is dat niet alleen maar hier en daar een beetje bijschaven, nee, die veranderingen kunnen soms behoorlijk ingrijpend zijn. Ik denk dan bijvoorbeeld aan de oudkatholieke kerk die in 1996 besloot vrouwen tot priester te wijden.
In deze afsluitende bijdrage aan de serie over Het Nieuwe Wij laat Mechteld Jansen zich leiden door de vraag: waar laat ik me door de verschillende auteurs op nieuwe sporen zetten? Hoewel de bijdragen uit zeer diverse kanten kwamen, ontdekte zij toch een opvallend eensluidende visie op de culturele ontwikkelingen van dit moment. Het verlangen naar verbondenheid zelf zorgt ervoor dat men problemen ervaart, en oplossingen aandraagt. Die problemen zijn divers, dus de oplossingen ook. Maar het aantrekkelijke is dat in activiteiten het Nieuwe Wij zichtbaar wordt.
Onder welke voorwaarden is sociale cohesie mogelijk in een samenleving van mensen met verschillende visies op het leven en met verschillende etnische achtergronden? Deze vraag houdt het publieke debat in zijn greep en spitst zich de laatste jaren vooral toe op religieuze diversiteit. Radicale seculiere denkers beschouwen godsdienst doorgaans als een obstakel voor een democratisch functionerende publieke ruimte. Ze verdedigen een strikte scheiding tussen kerk en staat en verstaan daaronder dat godsdienstige levensovertuigingen naar de privé-sfeer verbannen moeten worden. Anderen benadrukken juist dat een rechtstaat alleen goed kan functioneren wanneer deze is ingebed in een gemeenschappelijk traditie van waarden en normen. Vanuit dit perspectief wordt religieuze overtuigingen beschouwd als samenbindende factor die de overdracht van waarden mogelijk maken en de sociale cohesie bevorderen. Hoe verschillend deze posities ook zijn, het valt op dat beide stromingen verschillen tussen groepen vooral als een probleem benaderen. Of men religieuze overtuigingen nu zoveel mogelijk uit de publieke sfeer probeert te bannen, of deze juist als bron van sociale cohesie wil omarmen, een vreedzaam samenleven wordt, zo luidt onze stelling, in het huidige debat tot nu toe te gemakkelijk vereenzelvigd met een harmonieus samenzijn.
Onder dit motto vond op vrijdag 12 februari in het Podium Mozaïek in de Amsterdamse wijk Bos en Lommer een bijeenkomst plaats in het kader van de Brede Maatschappelijke Dialoog over Homoseksualiteit, Religie, Levensbeschouwing, Cultuur en Ethiek (kortweg 'De Dialoog'). De bijeenkomst was georganiseerd door de gezamenlijke partners in de Dialoog, stichting Malaica, het Humanistisch Verbond en COC Nederland.
In het model van intergenerationele taalverschuiving, waar ik als taalkundige veel mee gewerkt heb, wordt voorzien in een volledige verschuiving van de eigen taal naar de nieuwe taal van het land van verblijf door leden van een etnische groep die gemigreerd zijn van hun eigen land naar een nieuw land. De eerste generatie spreekt meestal nog de eigen taal, de tweede generatie houdt het op een soort van fifty fifty verdeling van eigen taal en nieuwe taal, de derde generatie spreekt vooral de nieuwe taal en alleen nog maar de oude taal met de eerste of tweede generatie en de vierde generatie is geheel en al eentalig in de nieuwe taal.
Het vanzelfsprekende ‘samen’ van de samenleving bestaat niet meer. Ontkerkelijking en de komst van de islam hebben het christelijk karakter van Nederland teniet gedaan. Dat vraagt om een nieuw ‘samen’ ondanks verschillen. De verschillende groepen in de samenleving moeten een verbond sluiten, elkaar wederzijds trouw beloven in voor en tegenspoed.
Het oude wij is als een cohort soldaten die in de maat doorstampen, alle neuzen één kant op. Het nieuwe wij is als een kwartet waarin iedereen zijn eigen stem zingt: je moet je eigen stem goed beheersen, wil je tot harmonie komen. Jezelf worden, innerlijk autonoom en individueel, is een noodzakelijk groeiproces om tot waarachtige verbinding met anderen te komen.
Schrijven en berichten over religie is dramatisch veranderd. Ondergetekenden zijn afgelopen weekend als specialisten religiejournalistiek bij elkaar gekomen in het Dominicanenklooster te Huissen om tijdens het eerste ‘Beraad van Huissen’ de stand van zaken door te nemen, en bij de start van een nieuw decennium “onze principes te herijken”. Wat staat religiejournalisten te doen?
Beeldend, stimulerend en hartverwarmend door blijven modderen. Het vrolijk gekleurde servet ziet er opengevouwen uit als een bloemenkrans of mandala. In het midden van de collage geplakt, stelt het een plein voor, een ontmoetingsplek met bankjes langs de kant en een fontein in het midden. “Zo’n soort plek past in mijn toekomstbeeld”, vertelt een van de makers van de collage, “Een omgeving vol pleintjes en gelegenheden om elkaar ongestoord te ontmoeten en te leren kennen.” Het servet is in één hoek gescheurd: want ontmoeten is niet vrijblijvend, het vraagt en kost wel wat. Andere toekomstbeelden vol Praktische W!Jsheid tonen een deur en een tunnel, toegangspoorten naar een nieuwe tijd die nog onbekend en onbestemd is maar wel nieuwsgierig maakt.
De stad San Cristóbal de las Casas zal bij veel Nederlanders zoete gedachten oproepen. Deze middelgrote stad, schitterend gelegen tussen de met oerbossen bedekte bergen van de Mexicaanse deelstaat Chiapas, is een wonder van koloniale architectuur. De talloze straatjes zijn schilderachtig en sfeervol, de markten kleurrijk en altijd stampvol. Rugzakkende toeristen vergapen zich aan de vele eeuwenoude kerkjes. De omgeving van de stad, de hooglanden van Chiapas, genieten een aangenaam, gematigd klimaat en zijn adembenemend mooi in hun natuurschoon. San Cristóbal en omgeving lijken een paradijs op aarde.
Op donderdag 10 december is onder grote belangstelling van een uiterst gemêleerd gezelschap in Den Haag stichting Malaica (wat zowel in het Arabisch als in het Swahili 'engel' betekent) gepresenteerd als opvolger van stichting Yoesuf. Yoesuf was een islamitische organisatie, opgericht door wetenschapper, moslim en openlijk homoseksueel Omar Nahas, die zich het afgelopen decennium ingezet heeft om seksuele diversiteit onder allochtonen - en in het bijzonder moslims - bespreekbaar te maken. Vanuit die hoedanigheid was Yoesuf samen met COC Nederland en het Humanistisch Verbond partner in de Brede Maatschappelijke Dialoog over Homoseksualiteit, Religie, Levensbeschouwing, Cultuur en Ethiek.
“Waarden in de zorg zijn belangrijk. De waarden waaruit je zelf handelt en de keuzes die je elke dag maakt, bepalen je perspectief en je handelingsvrijheid. Met waarden werken is logisch, maar soms heel ongemakkelijk, onwennig en onomkeerbaar.”
Schrijf u in voor onze nieuwsbrief en ontvang periodiek onze updates.
neeeeeeeeeeeeeeee
op In gesprek met: rabbijn Soetendorp over respect,...
door yaaa op 7 september @ 14:58
Leuke meid zeg. Ik hoop dat je je studie in Nederland mag afronden. Alle goeds. Gea.
op Generation Y: Studerende vluchtelingen
door gea op 6 september @ 20:42
De positieve mens als ongeziene ander? Interessante denkconstructie.
op In gesprek met Soheila Najand
door thea op 6 september @ 8:35
Sorry, vind deze mevrouw Elkerbout wel erg baag bezig zijn. Het is óf je alleen bezighouden met spiritualiteit en dus niet met aardse zaken als..
op Spiritueel seminarie vervangt de kerk
door ria op 5 september @ 11:09
Wat een goed initiatief zeg. Leuk en inspirerend filmpje.
op Protestantse Diaconie Amsterdam
door bert de goede op 3 september @ 9:22