Marco Derks

Marco Derks (1980) studeerde theologie aan de Theologische Universiteit Kampen en The University of Manchester. Hij werkt als projectcoördinator homo-emancipatie in christelijke kring voor LKP, CHJC en ContrariO, en als redacteur van twee tijdschriften.

“Wie bepaalt wat mannelijk of vrouwelijk is?”

Waar gaat uw onderzoek over?
“Mijn onderzoek gaat over het concept belonging: ergens bij horen, je ergens thuis voelen. Het tweede concept waarmee ik in mijn onderzoek werk, is eveneens een Engels woord waarvoor nog geen passend equivalent is: queer. Het is een aanduiding voor mensen die qua sekse, gender en seksualiteit niet passen binnen wat beschouwd wordt als ‘de heersende heteroseksuele norm’. Met andere woorden: ze horen er niet bij. Dat kan de boodschap zijn die queers krijgen. Maar het kan ook zijn dat zij zelf er ook niet bij willen horen.”

Waarom niet?
“Omdat er in de maatschappij bepaalde opvattingen over gender en seksualiteit heersen die ze als beklemmend ervaren. Vorig jaar verscheen bij het SCP een rapport over de acceptatie van homoseksualiteit. ‘Ik heb niets tegen homo’s als ze maar normaal doen’, is een uitdrukking die je veel hoort. Homoseksualiteit wordt geaccepteerd maar homomannen mogen zich niet ‘te vrouwelijk’ gedragen. Blijkbaar zijn er opvattingen over wat man-zijn inhoudt.”

Kunt u een inzicht uit uw onderzoek noemen dat met een Nieuw Wij te maken heeft?
“Een nieuw wij is het overstijgen van tegenstellingen. Juist in hoe mensen denken over noties als sekse, gender en seksualiteit zie je vaak tegenstellingen, bijvoorbeeld tussen mannen en vrouwen of tussen hetero’s en homo’s.
In populair-psychologische literatuur komt nogal eens de uitdrukking ‘Mannen komen van Mars, vrouwen van Venus’ voor. Mannen en vrouwen zouden wezenlijk van elkaar verschillen. Alsof ze van totaal verschillende werelden komen. Door het zo simpel te stellen plaats je de seksen tegenover elkaar: bepaalde vormen van mannelijkheid en vrouwelijkheid wijs je af. Er is in onze samenleving te weinig ruimte voor die verschillende vormen. Wie bepaalt wat wel of niet mannelijk of vrouwelijk is? Binnen Queer Theory worden kritische vragen gesteld bij dergelijke tegenstellingen. Omdat die tegenstellingen altijd samenhangen met macht.”

• » Queer en W!J