Blog

A- A A+

Praktijktest: Hoe eenzijdig is de (Volks)krant?

tayfunHet mag duidelijk zijn dat Turkije in het middelpunt van de aandacht staat. Is het niet vanwege de vluchtelingen-deal tussen EU en Turkije, dan is het wel president Erdoğan, die regelmatig commentaar levert op binnenlandse aangelegenheden van EU-lidstaten. Een bekende Duitse komiek wordt aangeklaagd vanwege beledigingen aan zijn adres, columnist Ebru Umar wordt vanwege enkele tweets vastgehouden. Vooral de virtuele opkomst van politieke beweging DENK leidt tot veel media-aandacht. Media worden verweten ‘wit’ te zijn en met een dubbele maat te meten. Er wordt over deze kwesties veel over Turken gesproken, maar zelden mét Turken, zo luidt het verwijt. Klopt dit?

Door: Enis Odaci

Tayfun Balçik, zelf Turkse Nederlander en in het dagelijks leven historicus, is al vanaf 2007 geabonneerd op de Volkskrant en besloot de proef op de som te nemen. Hij analyseerde van 1 tot 21 juni alle artikelen die over Turken of over Turkije in gedrukte vorm verschenen. Zijn conclusies zijn opzienbarend.

Balçik: “In de betreffende periode zijn er 59 artikelen verschenen over Turken of Turkije. Daar hebben 53 mensen arbeid voor geleverd. Tussen al die mensen die in deze periode voor de Volkskrant hebben geschreven is er maar één Turk: de antropoloog Sinan Çankaya. Maar zijn stuk ging over de mens als merk, naar aanleiding van een optreden van Max Verstappen bij Pauw. Het ging niet over de actuele Turkse kwesties.”

Wat zegt dit jou?
“Als je kijkt naar de toon en inhoud van de behandelde onderwerpen valt op dat negativiteit overheerst. Dat is niet gek. We zitten nu eenmaal in een negatieve periode. Het probleem is dat Turken of Turkse Nederlanders daar ook slachtoffer van worden. In De Volkskrant zijn ‘de Turken’ vooral boosdoener, waar ze blijkbaar geen recht van spreken hebben, uitzonderingen daargelaten.” Een vergelijking. In Istanbul vond op 7 juni een aanslag plaats. Hier is slechts één bericht over verschenen. Over de dagelijkse slachtoffers van de strijd tussen de PKK en Turkije helemaal niks. En nu de berichten over ‘westerse’ slachtoffers: de aanslag in Brussel van twee maanden geleden (1 bericht), aanslag in Tel Aviv (2) Orlando (21), aanslag op Frans echtpaar (4), aanslag op Jo Cox (8). Naast de kwantitatieve verschillen, zijn er ook kwalitatieve verschillen. Turks en Koerdische slachtoffers zijn geen voorpaginanieuws. We zien geen huilende nabestaanden en geen reconstructieverhalen of profielschetsen van de daders. Überhaupt geen foto’s. Turken en Koerden krijgen zo letterlijk geen gezicht. De enige Turk die wel een gezicht krijgt is Erdoğan.”

Duidt dit op een breder probleem?
“Turkse Nederlanders zijn structureel onderdeel van deze maatschappij, maar komen helaas incidenteel aan het woord. Hier moeten we een discussie over voeren, een samenleving is gebaat bij het horen van alle stemmen. Ik ben benieuwd hoe de analyse bij andere kranten uitpakt. Het zou me niet verbazen als de verhouding ook daar uit balans is.”

vlk

Hoe kunnen Turkse stemmen meer gehoord worden?
“Kranten zoals de Volkskrant moeten zich houden aan wat ze zelf zeggen. In juni zijn er maar liefst 24 berichten verschenen over ‘etnisch profileren’, oftewel hoe racistisch de Nederlandse politie wel niet is. Hoe zit het met de Volkskrant zelf? In een Volkskrant-artikel over arbeidsmarktdiscriminatie: ‘Van de autochtone beroepsbevolking heeft iets meer dan 75% een baan, van de allochtonen ligt dat met 50% een stuk lager’. Practice what you preach! Neem dan die allochtoon aan. Er loopt genoeg wetenschappelijk en opinietalent rond om Turkse kwesties te duiden. Als redactie hoef je alleen maar even nieuwsgierig te zijn en buiten je eigen krantennetwerkje te kijken.”

Is er een verschil tussen gedrukte media en sociale media?
“Ja, Turkse stemmen worden wel gehoord, maar niet via de gedrukte media. Turkse Nederlanders lezen niet allemaal de Volkskrant en de Nederlandse abonnees lezen op hun beurt niet de Turkse nieuwsplatforms. Daar zit een groot gat tussen en daarom is het belangrijk dat die twee werelden samenkomen.”

Begrijp je de onvrede onder Turkse Nederlanders wanneer ze bijvoorbeeld jouw krantenanalyse lezen?
“Jawel. Mijn analyse is mede gebaseerd op waaraan zij/wij dagelijks aan worden herinnerd: ‘Wit’ zullen we ons leven lang niet worden, ook al zijn we hier geboren. Dat hoeft ook niet. Maar laat onze Turkse achtergrond geen grond zijn voor uitsluiting.”
___

Over Tayfun Balçik
Tayfun Balçik is 31 jaar geleden geboren in Amsterdam-West. Master geschiedenis in Leiden met scriptie over de Armeense genocide. Werkzaam geweest bij o.a. mensenrechtenorganisaties Justice and Peace en nu verbonden aan The Hague Peace Projects als coördinator bij Turks-Koerdische dialoogprogramma.

Enis Odaci is redacteur van Nieuwwij.nl

Related Post

6 reacties

  • Joop Romeijn op 22 juni 2016 om 12:40 uur

    Als betalend lezer van de Volkskrant (een vergeten groep in de discussies over DE MEDIA) wil ik graag reageren.
    De Volkskrant wordt hier behandeld als een INSTANTIE die zich in de ogen van de schrijvers op een bepaalde manier dient te gedragen: een denkfout.

    Ik wil als lezer best meer over Turkije lezen maar niet altijd dat gezeik over politiek. Over Turkse muziek bv, klassiek en modern; of over Turkse wetenschapsbeoefening; of over Turkse sport desnoods. Raar dat ze denigrerend wordt gedaan over het enige door een Turk geschreven artikel omdat dat niet actuele Turkse kwesties ging. Moet dat dan? Waarom zouden TURKSE ‘K’WESTIE’ voor een betalend Volkskrant-lezer interessant zijn? Helaas ontbreekt de definitie van wat een KWESTIE is.

    Kortom: ik hoop ook dat de Volkskrant meer Turkse (en andere niet-Nederlandse) journalisten in dienst neemt maar dan wel degenen die verstand hebben van interessante onderwerpen

  • Enis Odaci op 22 juni 2016 om 17:53 uur

    Joop,
    S.v.p. geen definitiespel uitlokken. Je bevestigt in je laatste paragraaf het punt van Tayfun Balcik. De redactie van De Volkskrant praat vanuit een autochtoon, Nederlands referentiekader over Turkse kwesties. Vooral niet-Turkse schrijvers geven commentaar op Turkije en NL-TR gerelateerde thema’s – van politiek tot het integratiedebat in NL, tot en met artikelen over DENK. Het is aantoonbaar slechte journalistiek als je als krant de stem uit de groep mensen waar je óver spreekt, niet laat horen.

  • Joop Romeijn op 22 juni 2016 om 19:02 uur

    Waarom zou ik niet mogen vragen wat met het voortdurend gebruikte woord ‘kwesties’ wordt bedoeld?
    En je herhaalt jezelf door het weer over het referentiekader van de redactie van de Volkskrant te hebben en niet dat van de betalende lezer.
    De range van onderwerpen die je interessant vindt, gaat van “politiek tot het integratiedebat in NL”; waarom niet buiten die smalle range, bv over Turkse literatuur of wetenschap?

  • Enis Odaci op 23 juni 2016 om 10:03 uur

    Joop,
    Je mag alles vragen. Jouw referentiekader is echter ook persoonlijk. Dus dan wordt het een spelletje van welk referentiekader leidend mag zijn in een artikel over de berichtgeving van De Volkskrant. In dit artikel is het thema niet jouw referentiekader, maar die van Tayfun Balcik. Hij stelt zichzelf de vraag: waarom schrijven vooral niet-Turken over Turken. Jij als betalende lezer bent in dat kader buiten beschouwing gelaten.

  • Andries Bos op 23 juni 2016 om 21:39 uur

    Ik wil (als “halve” Nederlander) helemaal niet “dat er verschillende werelden samenkomen” als ik een Nederlandse krant lees. Als ik iets vanuit de Engelse of de Turkse denkwereld wil lezen, dan lees ik wel een Engelse of Turkse krant. Ik neem aan dat mensen die geheel of gedeelteliijk in een immigrantencultuur blijven hangen wel hun eigen kranten en tv-zenders hebben en daar dan weer tevreden mee zijn.
    Ik besef heel goed dat de Nederlandse invalshoek zo zijn beperkingen kent, zo is dat met alle cultureel bepaalde invalshoeken, maar ik ben voor een belangrijk deel blij met deze cultuur, deze manier van kijken naar mensen en gebeurtenissen.
    Culturen zijn niet statisch en ik hoop dan ook dat de positieve elementen uit andere culturen hier wortel zullen schieten, maar liever niet door dat op een geforceerde manier te doen.

  • Enis Odaci op 24 juni 2016 om 11:11 uur

    Andries,
    1) Het heeft jouw voorkeur om de ‘Nederlandse’ blik op thema’s te lezen. Dat kan, maar het is onnavolgbaar. Nederlandse Turken zijn namelijk ook Nederlanders.
    2) Met betrekking tot het buitenland: Stel je eens voor dat we niemand uit het Verenigd Koninkrijk horen, die de Brexit voor ons duidt. Of de opkomst van Trump in de VS. Wat een beperkt wereldbeeld.
    3) Daar waar binnenlandse thema’s van integratie en participatie van Turkse Nederlanders besproken worden, een bewuste etnische inkadering, dienen zij ook aan het woord te komen. Journalisten die alleen spreken over mensen, en niet met die mensen, zijn lui.
    4) Je bevestigt met jouw bijdrage precies waar Tayfun Balcik op wijst.

reageer op dit bericht

VOORWAARDEN: De reactie moet betrekking hebben op de inhoud van de tekst en iets wezenlijks toevoegen aan een eventuele discussie hierover. Reageer niet met lange en/of gekopieerde teksten. Gebruik geen kwetsende teksten, scheldwoorden of andere grove taal.

recent