Prettige week!

December

Blog

A- A A+

“Wat is nou een nieuwe Nederlander?”

“Wat is nou een nieuwe Nederlander?”

Wasif Shadid zwaaide in oktober af als hoogleraar interculturele communicatie aan de Universiteit van Tilburg. Hij is nog steeds verbonden aan de Universiteit van Leiden, waar hij colleges verzorgd. Shadid heeft een geheel eigen visie op de definitie van een ‘wij’. In dit interview legt hij uit waarom een identiteit los moet staan van etniciteit, cultuur en godsdienst. Aan de hand van actuele voorbeelden als de problematiek in Gouda en Culemborg, licht hij zijn visie toe. Ook rekent hij af met het etiket ‘nieuwe Nederlander’.

6 reacties

  • Van WS wordt geciteerd dat identiteit los moet staan van (1) etniciteit, (2) cultuur en (3) godsdienst (nummering v.s.d.).

    Ik lees in deze bewering een opdracht, of een bevel. ’t Kan zijn dat identiteit helemaal of deels door (1), (2), (3) wordt bepaald, maar dat moet (musz of soll) niet. De vragen worden dan v1. of dat kan en v2. indien v1 met ja wordt beantwoord, hoe identiteit buiten (1), (2) en (3)
    zou kunnen bestaan.

    Een vereenvoudiging van de vraagstelling is via eliminatie van godsdienst te bereiken. Godsdiensten, weten we, zijn onderdelen van culturen, m.a.w. godsdienst is cultuur. Deze stelling behoeft niet voor de ene, ware (welke; Islam?) godsdienst op te gaan, maar geldt wel voor alle duizenden andere, en handhaaf ik haar dus.

    We hebben nu nog: identiteit los moet staan van (1) etniciteit, (2) cultuur.
    Welnu, alles wat bestaat, doet dat de natura of cultureel. Als identiteit niet cultureel, is of dat niet mag zijn, moet zij puur natuur zijn.

    Ten slotte nog etniciteit, wat heeft die er mee te maken?
    Het kernwoord doet mij denken aan volken en stammen. Die zijn a. natuur of b. cultuur of c. een combinatie van a/b? En een herhaling van boven ontwikkelde argumentatie ligt in het verschiet. Totdat je inziet dat het relatief specifieke van etniciteit haar collectief aspect is, de groep. Met andere woorden: WS’ gewenste identiteit is niet alleen onvermengde natuur, maar bovendien ook een individuele identiteit, van alle honderden milliarden andere dingen, wezens, mensen onderscheiden.
    Leibnitz absolute monade. God?

    Ik heb de vragen v1 en v2 niet helemaal compleet gemaakt. Misschien is dat iets voor iemand anders.

  • Reactie door hpax op 18 januari 2010 @ 22:10 uur
  • Heb even naar de gesproken tekst geluisterd. Er is veel waar je op in zou kunnen gaan. Ik begrijp er uit dat Shadid de burgerlijke nationale identiteit als ideaal naar voren brengt, als nieuw-wij ideaal ook. Hij zegt dat het de loyaliteit aan het land en de identificatie aan het land is waarin we dat nieuwe wij gestalte zouden moeten geven.

    Even daarvoor zegt hij dat nationale identiteiten eigenlijk sociale identiteiten zijn, net als bakker of docent zijn, of vader of treinreiziger. Hij vind dat je die verschillende sociale identiteiten allemaal tegelijk bent en dat ze opkomen in hun context.

    Wat een mooi ideaal plaatje. Wat een wondermensen moet je dan in je land hebben wonen die in staat zijn om naar believen hun etnische, nationale, culturele en godsdienstige identiteit los te laten. Wie of wat binnenin een individu is het dan die dat doet? Een psychologische vraag inderdaad want bestaat dat nieuwe wij niet uit een nieuw ik, nieuwe ikken? De ellende is nou juist dat we allemaal gehecht zijn, dwz. gehecht aan ons zelfbeeld. Opgebouwd weliswaar aan godsdienst, cultuur, etniciteit,nationaliteit en nog veel meer.

    En wat raad Shadid dan de mensen aan die totaal geen loyaliteit en identificatie met Nederland hebben maar wel deze taal spreken en een Nl. paspoort en dat inderdaad ‘gebruiken’ als middel tot een doel zonder dat ze die identificatie en loyaliteit hebben.

    Wat betekent in dit licht dan het zo populaire integreren met behoud van eigen identiteit? Nou, dat is dan gewoon een sociale identiteit die in een bepaalde context opkomt. Ieder behoud zijn eigen kleur en Nl. paspoort. Dat sommige (vogens Shadid sociale) identiteiten in bepaalde contexten opkomen lijkt geen probleem te zijn.

    Bijv. wordt er een hond uitgelaten naast een moskee, bijv. er wordt een profeet op de hak genomen, bijv. er wordt godsdienstkrtiek geleverd. Dit zijn contexten waarin een bepaalde identiteit zelfs “moorddadig” naar boven kan komen.

    Moorddadige identiteiten, de tekst van een boekje van Amin Maaloef een aantal jaren geleden. Shadid praat ( net als Maaloef ) mooi over meervoudige identiteiten maar wanneer er problemen zijn mag je ze van hem niet als godsdienstige, of culturele problemen benoemen, je moet het benoemen als sociaal economische en discriminatie problemen.

    Van Maaloef hoor je ook niets meer en voor Shadid is hopelijk een vervanger gekomen met wat nieuwere ideeën en aanpak.

  • Reactie door ad op 19 januari 2010 @ 09:22 uur
  • Nog een reactie van mij met een illustratie van wat ik bedoel. Hier een voorbeeld van een ‘in context opkomende identiteit’. Ik heb het geplukt van ‘Nieuw religieus peil”.
    “Een 27-jarige DJ in Polen componeerde een song genaamd Mekka waarin hij een islamitisch gebed opnam bedoeld als eerbetoon. De song was verkrijgbaar bij een online muziekwinkel. De DJ ontving meer dan 300 reacties van boze moslims, waaronder: ‘Je hebt geknoeid met de islam’, ‘We zullen nooit vergeven wat je met onze godsdienst hebt gedaan’ en Je speelde met ons, nu zullen wij met jou spelen’. Een 8-jarige Frans jongetje schreef: ‘Jakub Rene Kosik – sterf jij hond!’
    De DJ reageerde op alle commentaren en dreigingen, verontschuldigde zich en legde uit dat het niet zijn bedoeling was geweest om religieuze gevoelens te beledigen. Maar de dreigingen stopten pas toen hij de song van de website had verwijderd.”

    Hoe gaan deze ‘gelovigen’ nu hun sociale identiteit loslaten en hun loyaliteit en hun identificatie met Polen gestalte geven?

  • Reactie door ad op 19 januari 2010 @ 10:12 uur
  • Omdat we veel over cultuur/religie praten, vergeten we misschien dat wij graag bij een groep horen, en dat we dit willen is niet verwonderlijk, evolutionair gezien.

    We komen niet op voor onze cultuur/religie, we verdedigen de groep waarbinnen we geborgenheid vinden, maar zien dit aan voor het in ere houden van cultuur/religie. Uiteraard is er niets mis met trouw willen zijn aan je cultuur/religie, maar we moeten dit niet verwarren met onze reactie op ons verlangen naar de geborgenheid van een groep.

    Als het culturaliseren van (groeps)gedrag de potentie had oplossingen te produceren, had het dat al lang gedaan. Dit is niet gebeurd omdat het culturaliseren van gedrag etnische verschillen naar voren haalt, terwijl gedrag niet ‘etnisch’ is. De allereerste mensen leefden ook in groepen die botsten, maar hadden nog geen weet van cultuur/religie.

    Een ander punt is dat concepten de indruk wekken dat culturen/religies van elkaar gescheiden zijn, terwijl dat niet zo is. Het is zoals met de lucht die we inademen: er bestaat geen Nederlandse of Marokaanse lucht. Evenzo zijn alle mensen één in hun denken over cultuur/religie, al geven we er gelukkig op verschillende manieren invulling aan.

    Het besef dat lucht gemeenschappelijk is maakt iemand mede-verantwoordelijk voor de luchtkwaliteit. Evenzo maakt het besef dat culturen/religies aan een gemeenschappelijk denkvermogen ontspruiten ons mede-verantwoordelijk voor de leefkwaliteit van anderen. Omdat we begrijpen dat we niet in absolute zin gescheiden zijn, respecteren we onze relatieve verschillen.

    Voor mij verwijst het Nieuwe Wij naar een bewustwordingsproces dat gaande is. Het helpt mensen te zien dat ongeverifieerde oordeelsvorming tot onnodige spanningen leidt, en dat ‘Nederlanderschap’ een dynamisch proces is, dat, net als elke andere nationaliteit, een verbijzondering van een mondiaal proces is, namelijk wereldburgerschap. Het laat ons zien dat we vele relatieve identiteiten hebben die niet van cultuur maar van het onderhavige moment afhangen. Tegen deze achtergrond is de terminologie ‘nieuwe Nederlanders’ ongelukkig gekozen, en ook wel een beetje grappig.

  • Reactie door randy op 20 januari 2010 @ 12:43 uur
  • Bazel niet. Ik weet niets van ‘allereerste mensen’, U ook niet.

    Dit ad: ‘De allereerste mensen leefden ook in groepen die botsten, maar hadden nog geen weet van cultuur/religie.'(RANDY, dd 20.01.2010).

  • Reactie door hpax op 20 januari 2010 @ 23:54 uur
  • Een Nieuwe Nederlander is een legale immigrant/asielzoeker die voor het eerst in zijn/haar leven een tikkeltje zenuwachtig/koortsig wordt, als hij/zij op de radio hoort dat in Friesland de ijsmeesters bij elkaar komen.

  • Reactie door jan beerenhout azn op 25 januari 2010 @ 13:26 uur

reageer op dit bericht

Current ye@r *

VOORWAARDEN: De reactie moet betrekking hebben op de inhoud van de tekst en iets wezenlijks toevoegen aan een eventuele discussie hierover. Reageer niet met lange en/of gekopieerde teksten. Gebruik geen kwetsende teksten, scheldwoorden of andere grove taal.

recent