Blog

A- A A+

Een Malle Media Moslimweek

Enis-profiel-breed

Het was met recht een malle media moslimweek. Maar er zat geen woord Arabisch bij. De traditionele en nieuwe media waren verwikkeld in een Links-Rechts beeldenstrijd die nog het meeste leek op de aloude existentiële strijd tussen katholieken en protestanten. Inzet: de waarheid over moslims. Sla een gemiddelde krant open en er is altijd wel iets te lezen over de islam en moslims. Ik wil daar iets van zeggen.

Door: Enis Odaci

Eerst even een bloemlezing van de belangrijkste islam gerelateerde nieuwsberichten. De Protestantse Kerk Nederland heeft een nieuwe scriba, René de Reuver. Hij gaf in Trouw een genuanceerd interview over de positie van zijn kerk ten opzichte van de islam. Samengevat: niet wegkijken, maar ook niet als geheel veroordelen. Dat was journalist Gert-jan Kleinjan iets te saai, dus belde hij twee rechtse predikanten in het land die de PKN verweten de PVV-stemmer te negeren. Kop in Trouw: Islam splijtzwam in de PKN. Peter Nissen en Jaap Kraan reageerden op Nieuwwij verbolgen.

In het Algemeen Dagblad werd socioloog Ruud Koopmans geïnterviewd over zijn onderzoek naar islam en radicalisme. Een redelijk betoog, ware het niet dat er opzichtig met cijfers werd gegoocheld. Een wetenschapper die cijfers noemt, dat moet wel waar zijn. Wierd Duk maakte er dus van: “Wereldwijd zijn 50 miljoen moslims bereid geweld te gebruiken.” Sociologen doen altijd onderzoek naar vergelijkbare groepen en nemen context mee. Deze waren echter weggelaten in het artikel. Al snel kwamen de kritiekpunten: cijfers kloppen niet, willekeurige selectie uit onderzoek, en nuanceringen zijn weggelaten. De NRC deed een ‘factcheck’ naar de 50 miljoen van Koopmans – en concludeerde: Waar! Bij Nieuwwij deden we uiteraard een check op de NRC-factcheck en bewezen we: Onwaar!

In De Telegraaf stonden diverse koppen over asielzoekers die het Europese continent dreigen te overspoelen. Ik schrijf het opzettelijk zo op, want de massaliteit moet natuurlijk wel even benadrukt worden. Let eens op het woordgebruik van De Telegraaf: “asielhopperinvasie”, “kansloze asielplaag”, “asielmachine”, “asieltuig” en vlak voor de jaarwisseling was er nog de “asielaso”. Zijn al die asielzoekers zo maar mensen? Nee natuurlijk niet, het zijn moslims. De woorden leidden tot protest op sociale media en de Twitter-hashtag #StopXenofoobTelegraaf werd ‘trending’. Bedrijven worden opgeroepen hun advertenties in De Telegraaf terug te trekken. Hoofdredacteur Paul Jansen verweerde zich met de klacht dat er altijd over de toon gezeurd wordt. Saillant detail: De Telegraaf gebruikte vlak voor de Tweede Wereldoorlog de term ‘jodenplaag’ om het toenmalige  ‘jodenprobleem’ te duiden.

Asiel-Joden

Wel bijzonder dat in deze mediahectiek geen enkele moslim aan het woord is gekomen. Wat is er toch aan de hand in medialand? Nou, dit is er aan de hand.

Op sociale media wordt openlijk gefantaseerd over deportatie van moslims. Ze moeten vergast worden en er mogen nog wel een paar bommen op hun hoofden worden gegooid. In de zogenaamde kwaliteitskranten worden moslims consequent samengevoegd tot een homogene groep mensen. Deze groep krijgt een reeks negatieve labels opgeplakt en wordt daarmee geproblematiseerd. Sociale factoren en economische factoren vallen weg in de mediaberichtgeving. Seculiere politieke partijen brengen via de media bewust een rangorde aan in culturen, waarbij de religieuze islamitische cultuur per definitie de mindere is. Christelijke partijen benadrukken via de media weer openlijk dat de islam het Evangelie afwijst en vreemd is aan de Nederlandse traditie. Wetenschappers en rechtsfilosofen pleiten en public, dus via de media, voor een nuancering van het begrip racisme en discriminatie. En dan heb ik het nog niet gehad over Geert Wilders, die via Twitter belooft om na 15 maart schoon schip te maken. Ik kan letterlijk eindeloos doorgaan.

Er zullen nog vele andere malle media moslimweken volgen, ik wed er mijn rechterarm op.

Op Nieuwwij hebben we deze weken mening weerwoord geboden tegen de frames, de fouten en de verdachtmakingen in de media. Tegen massamedia is echter niet op te boksen. Negatief nieuws wint het altijd van positief nieuws. Gelukkig zijn er vele mensen die consequent bruggen blijven bouwen in het kleine, individuele contact met moslims. Deze geluiden zijn er, alleen we zien ze te weinig. Los van deze contacten en initiatieven, moeten we onszelf serieus de vraag stellen of we ons beeld van de samenleving nog wel kúnnen nuanceren op basis van andere bronnen. Ik waag het te betwijfelen.

Wie alleen in de mediabubbel leeft zal de echte wereld missen. Wie alleen naar de wereld kijkt door de vier randen van zijn televisie, computer of smartphone, zal de vele kleuren van andermans ogen missen. Hij zal de rijke, gelaagde verhalen van zijn buren missen en de kleine gebaren van vriendschap in straat, buurt, school en werk zullen hem ook ontgaan. Blijf dus kritisch en kijk altijd verder.

Enis Odaci is eindredacteur van Nieuwwij.nl en via Twitter te volgen: @Humanislam

Related Post

17 reacties

  • Yoan op 9 januari 2017 om 17:39 uur

    Die laatste alinea is fantastisch! So true!

  • Joost IJsselmuiden op 10 januari 2017 om 22:31 uur

    Goed geschreven, Enis Odaci!

  • Kees op 12 januari 2017 om 11:17 uur

    Het is niet gek als er wordt gepleit voor nuancering van het begrip racisme. Dat komt omdat er moslims zijn, die kritiek op de islam of op moslims scharen onder het begrip racisme. Daardoor wordt een eerlijk debat gesmoord. Bovendien, als kritiek op een godsdienst of op beoefenaars van een godsdienst racisme is, dan zijn veel islamitische landen racistisch. Daar hebben immers niet-moslims minder rechten dan moslims.

  • Enis Odaci op 12 januari 2017 om 12:45 uur

    Tuurlijk is het niet gek als er wordt gepleit voor het begrip racisme, Kees. Omdat het jou niet raakt, je de juiste kleur hebt, geen moslim bent, en dus lekker naar anderen kunt wijzen vanaf je luie stoel. Als mensen op basis van hun kleur, geloof of afkomst worden uitgesloten in de samenleving, of gestigmatiseerd, dan moeten we het vooral hebben over racisme. Religiekritiek zijn mensen heus niet allergisch voor.

  • dirk den boer op 12 januari 2017 om 17:17 uur

    Elkaar uitsluiten…….wat ik me dan direct afvraag, in hoeverre was de zelfmoord van die Tarikshan het gevolg en een vorm van racisme? Het was pesterij, volgens de krant, dat is ook altijd uitsluiten, onder kinderen van dezelfde huidskleur komt het ook dus gewoon voor, het is niet te vermijden, niet in NL en niet in andere landen en samenlevingen, het zit gewoon in de aard van het beesje, ben ik bang!

  • Joop Romeijn op 12 januari 2017 om 17:48 uur

    Als de term ‘racisme’ zo veel en zo breed wordt gebruikt als jij hier doet, Enis, wordt het een volstrekt bot wapen. Een beetje zuinigheid met grote woorden dus, graag.
    ‘Uitsluiten’ kan toch gewoon uitsluiten genoemd worden, zonder de makkelijk met genocide geassocieerde term ‘racisme’ te gebruiken?

    Een persoonlijk voorbeeld: een paar jaar geleden wilde ik vrijwilliger worden bij het hospice in de plaats waar ik woon. Dat was niet mogelijk: de stervenden mogen van alle gezindten zijn, maar de vrijwilligers moeten positief christelijk zijn, zo stond in de statuten.
    Dat vond ik niet leuk maar het zou niet om me opkomen om mijn uitsluiting op grond van geloof (ik ben dus niet christelijk) racisme te noemen.

  • Enis Odaci op 12 januari 2017 om 17:53 uur

    Beste Joop,
    uitsluiten is een understatement zodat je niet het werkelijke probleem hoeft te zien. Discriminatie en racisme zijn realiteiten in de samenleving. Uitsluiting is daar slechts een verschijningsvorm van. Dus de bron is: mensen worden niet gelijk behandeld omwille van hun geloof, afkomst en etniciteit. Daar hebben we gelukkig hele heldere woorden voor: racisme en discriminatie. Wat jij erbij ‘voelt’ of ‘associeert’ is dan eigenlijk niet zo belangrijk meer, omdat het juist even niet meer om jóuw emoties gaat. Het voorbeeld van het hospice is bovendien van een andere orde: elke private vereniging of instelling of gezindte mag een eigen identiteit hebben – wij spreken hier over de openbare ruimte, de samenleving als geheel.

  • dirk den boer op 13 januari 2017 om 11:37 uur

    Jij houdt dus kennelijk niet zo van de slachtofferrol Joop, dat ligt vaak aan karakter, of je je daar wel of niet achter verschuilt. gisteren op TV, een Surinamer die aangaf een baantje te hebben gemist, bij sollicitatie afgewezen, kwam dat door huidskleur? vroeg presentator?? neen, lag aan mezelf, zei hij, gewoon niet de beste van de sollicitanten, gaf hij eerlijk toe. Maar zijn moeder dacht wel dat het daaraan lag. Het is dus vaak heel verschillend. Het punt is, het is soms heel verleidelijk om de slachtofferrol uit te spelen, vooral tegenwoordig.

  • Joop Romeijn op 13 januari 2017 om 11:50 uur

    Jouw taalgevoel is duidelijk anders dan het mijne.
    Ik vind ‘uitsluiten’ geen understatement (noch een ‘nepwoord’, de term die je eerst gebruikte).; maar een bruikbaar concept waar processen van uitsluiten makkelijk mee beschreven kunnen worden.
    ‘Discriminatie’ is min of meer hetzelfde in mijn taalgevoel, maar abstracter.
    ‘Racisme’ daarentegen is een groot woord, dat ik alleen toe wens te passen op grote zaken waarin vele doden vallen. In kleinere context is het pathetisch, niet-verbindend en daarom onjuist.
    Je reactie op m’n hospice-voorbeeld verbaast me hogelijk: wat is het verschil tussen een private instelling zoals de door mij bedoelde stichting en een bedrijf dat werknemers wel of niet in dienst wenst te nemen (en mogelijk discrimineert): een bedrijf is een BV of een vergelijkbare rechtspersoon. Kortom: juridisch is deze reactie van je erg zwak.

  • Enis Odaci op 13 januari 2017 om 12:00 uur

    Beste Joop, je kunt wel omzichtig juridisch om de hete brij heen draaien. Maar racisme en discriminatie zijn overduidelijk niet jouw probleem, je redeneert als een bevoorrecht mens die niet begrijpt waar mensen over zeuren. Wat jij vindt, nogmaals, is niet interessant als het gaat over racisme en discriminatie. Het gaat namelijk over wat de slachtoffers ervan vinden. Jouw emotie, jouw juridische analyse, jouw voorbeelden, jouw leefwereld en onbegrip zijn voor jou. Als mensen aangeven dat ze gediscrimineerd worden of slachtoffer zijn van racisme, dan gaat het eigenlijk over hun referentiekader, begrijp je.

  • Joop Romeijn op 13 januari 2017 om 12:20 uur

    Beste Enis

    Nee, dat begrijp ik niet. Taal is voor mij een middel om te communiceren. En als slachtoffers niet in staat zijn, bv door hun pathetische taalgebruik, dat op niet-slachtoffers over te brengen, dan falen ze in communicatieve zin.

    Wat ik wel begrijp is dat sommige mensen soms hun aantal vijanden wenst te maximaliseren; want ik was en ben het eens met je oorspronkelijke artikel.

  • Enis Odaci op 13 januari 2017 om 12:24 uur

    Discussie scherpt aan, Joop. Jij bent blijkbaar van de hermeneutiek, ik ook, maar nu even niet. Ik probeer je te verleiden om in de wereld te stappen die jou duidelijk niet erg bekend is. Mijn artikel gaat over media en over de oproep om super kritisch te blijven – ook al kennen we de wereld van racisme en discriminatie niet. Een hele grote stap, maar wel een noodzakelijke stap.

  • Kees op 13 januari 2017 om 13:13 uur

    Enis Odaci
    Ik begrijp niet hoe jij kan zeggen dat discriminatie mij niet raakt. Diverse malen ben ik beledigd door moslims, omdat ik het niet ben. Maar dat noem ik geen racistische bejegening. Ik ken persoonlijk diverse ex-moslims, die zelfs in Nederland zijn vervolgd door moslims, omdat zij de islam verlaten hebben. Dat soort vervolging raakt mij zeer en ik weet dat die vervolging in islamitische landen gemeengoed is, in sommige landen geldt zelfs de doodstraf. Maar nog steeds zou ik dat geen racisme noemen. Maar jij noemt dat blijkbaar wel racisme. Daarmee maak jij dat wapen inderdaad bot, zoals Joop stelt.
    Natuurlijk is het uiterst kwalijk als er op sociale media wordt gesproken over vergassen van moslims. Maar dat is nog steeds geen racisme. Als jij dat toch vind, ben jij dan zo consequent dat jij de meeste islamitische landen racistisch vindt en de sharia ook, omdat de sharia discrimineert naar godsdienst? Begrijp je dat Nederlanders dat soort “racisme” hier niet willen?

  • Enis Odaci op 13 januari 2017 om 13:29 uur

    Dag Kees,
    ik begrijp dat je je aangesproken voelt. Mooi, laat het maar even schuren. Wat jij en Joop consequent doen is het plakken van jullie eigen interpretatie van racisme en discriminatie op de beleving van anderen – en dan constateer je, verrassing, een verschil. Ik noem dat een grote witte blinde vlek. Het doet me denken aan de discussie over de toon van het debat – dat moet blijkbaar eerst op jouw persoon worden afgestemd eer er oplossingen gevonden kunnen worden. Wel, het gaat dus niet om de toon, noch om jouw acceptatie van wat racisme en discriminatie is, het gaat om het simpele gegeven dat wanneer moslims te maken hebben met agressie, geweld, belediging, discriminatie en racisme, we als eerste niet die beleving moeten betwisten, maar even moeten stilstaan en zeggen: waarom sta ik niet naast die moslims?

    Dan wat je overige argumenten betreft: ze laten zien wat ik bedoel. Je bouwt een voorwaardelijkheid in. Mag ik vragen waarom? Landen zijn overigens niet racistisch, mensen zijn dat en daar waar er misstanden zijn, worden die graag benoemd. En als je over de sharia spreekt, moet je even duidelijk maken welk onderdeel van ‘de sharia’ je bedoelt. Het is namelijk een canon van 1.000 jaar literatuur met duizenden geleerden die allemaal regionaal hun kleur en filosofie hadden. Je begrijpt – ik houd even een spiegel voor.

  • dirk den boer op 13 januari 2017 om 14:05 uur

    Volgens Aafke Komter (nrc 12 januari) zijn er 3 soorten verongelijkte, boze burgers:
    -de sociaal economische van aard (ontslag, armoede, verloederde woonwijk)
    -identiteitsgerelateerde (zware piet, white privilege, islamvijandige kerstboom)
    -narcistische, die menen recht te hebben op ongeremde expressie van individuele autonomie.
    De eerste is al een erg oude, ken ik ook nog van mijn jeugd,( zijn vooral ook de stemmers op Trump en Wilders). de laatste 2 zijn van recenter datum, en tieren welig dankzij twitter, facebook en de vele blogs. Zie ook bovenstaande!

  • Enis Odaci op 13 januari 2017 om 14:59 uur

    Waar val jij onder, Dirk?

  • dirk den boer op 13 januari 2017 om 16:49 uur

    ik ben wel eens boos, maar niet omdat ik vanuit de regering of de samenleving tekort kom, alhoewel ik daar best wel reden toe zou kunnen hebben, als ik lang genoeg doorwroet, maar heb daar geen zin in.
    ik vond het artikel van die Aafke wel een eye opener, ze is ook hoogleraar sociale wetenschap, dus kiener dan wij simpele zielen, ik had dat onderscheid nooit zo scherp opgemerkt, maar ga er wel mijn voordeel mee doen!

reageer op dit bericht

VOORWAARDEN: De reactie moet betrekking hebben op de inhoud van de tekst en iets wezenlijks toevoegen aan een eventuele discussie hierover. Reageer niet met lange en/of gekopieerde teksten. Gebruik geen kwetsende teksten, scheldwoorden of andere grove taal.

recent