Ruimte voor God, om mens te worden

“In 2010 was de kerkelijke gemeente hier in de omgeving wel heel klein geworden. Ik werd uitgenodigd om mee te denken over een nieuw monastiek project. Vanaf oktober 2012 zijn we toen op woensdagen begonnen met een kloosterochtend, kloosterkuieren en lunch na afloop vanuit de kerk in Jorwert. Dat liep als een trein. Ruim tien jaar later hebben we dus klooster Westerhûs kunnen openen. Bij de opening hebben negentien kloosterlingen hun gelofte afgelegd. Afgelopen Pinksteren zijn daar weer vier kloosterlingen bijgekomen, het zijn er nu negenentwintig. Zes mensen wonen hier permanent.

Ik ben geen abt, maar geestelijk leider en lid van een vierkoppige Dagelijkse Leiding. Bovendien hebben we een kloosterraad als hoogste orgaan. Verder bordurend op de traditie van katholieke kloosters, doen wij niet de gelofte van gehoorzaamheid, maar van trouw aan de gemeenschap. Niet de gelofte van kuisheid, maar die van zuiver leven. En tenslotte niet de gelofte van armoede, maar die van eenvoud.

We zijn voortdurend in gesprek met elkaar hoe we deze geloften gestalte geven. Ik kocht laatst een nieuw overhemd omdat ik soms toch ook representatief moet zijn. Daar werd ik op aangesproken. Zou je je kleren niet tweedehands moeten kopen? In de ochtenddienst lezen we altijd een psalm van Huub Oosterhuis en een deel uit de Bergrede en in de middagdienst lezen we teksten uit de kloostertraditie (bijvoorbeeld Henri Nouwen, Anselm Grün, Thomas Merton). De avonddienst is dan voor teksten uit de niet-christelijke traditie. Ik ben nogal allergisch geworden voor de vele woorden en liederen die in onze kerken klinken. Wij zijn in onze diensten voornamelijk stil en preken weinig.

Onze spiritualiteit laat zich vangen in de woorden Ruimte maken voor God, om mens te worden. Wij willen een veilige plek creëren om mensen op adem te laten komen. Niet meer en niet minder. Mensen kunnen deelnemen aan de vieringen die wij drie maal per dag in onze kapel houden, wij zijn beschikbaar voor gesprekken, maar mensen mogen hier ook zelf aan de slag gaan met hun leven en hun geloof. Ook de twijfel mag er zijn. Zending wordt wel gezien als vissen vangen in de zee, nou daar ben ik niet van als die vissen dan vervolgens op de kant liggen dood te gaan. Ik gebruik liever het beeld dat wij vissen proberen te redden uit de nood van de zee. De eigen pijn, het eigen verhaal, de eigen zoektocht van mensen mag bij ons zonder voorbehoud en zonder de beperking van dogma’s klinken. De basis van wat wij doen en ons spirituele anker is de Bergrede en met name de zaligsprekingen daaruit.

Zachtmoedigheid, liefde en ruimte zijn dingen waar wij de nadruk op willen leggen. Een klooster is natuurlijk een plek van innerlijkheid. Wij gaan onze gasten niet vermoeien met de politieke en kerkelijke wereld, maar wij zijn wel zeer maatschappelijk betrokken. Iedere viering steken wij een kaars aan voor de familie Babayants die in kerkasiel zit in Kampen. We zijn ook bij de Rode Lijn-demonstraties bijvoorbeeld. Ons engagement richt zich verder voornamelijk op duurzaamheid. We willen goed omgaan met onze grond en onze dieren en met afval, water en energie. De Iona-gemeenschap, waar actie en contemplatie samen gaan, is (meer dan Taizé) ons lichtend voorbeeld. We zijn een binnenstebuitenklooster, mensen nemen de inspiratie die ze bij ons opdoen mee de wereld in.

De materiële kant van onze toekomst is wellicht nog het gemakkelijkst (alhoewel er voor onze plannen drie-en-een-half miljoen euro moet worden gevonden). We willen er drie gastenkamers en vier woningen bij bouwen, een kantoorblok, een werkplaats, een recreatieruimte en een kapittelzaal.

Lastiger is hoe we de kloostergemeenschap verder gaan opbouwen. We hebben hier nu zes permanente bewoners, dat moeten er meer worden om ons leven en aanbod te kunnen bestendigen. Jonge mensen zijn heel welkom, maar we zetten er niet geforceerd op in. Misschien beginnen we nog wel eens een jongerennoviciaat. Er zijn heel veel mensen die aan de rand van kerk en samenleving verkeren, mensen die op zoek zijn en kerkelijk dakloos. Mijn droom is dat zij van heinde en verre hierheen blijven komen om zich spiritueel op te laden.”