Het gaat om street artist Nicky Nahafahik, spoken word-artiest Amara van der Elst, singer-songwriter Esmay Usmany, illustrator Dido Drachman en urban storyteller Rizky Kalebos. Voor hen is de koloniale geschiedenis geen ver-van-mijn-bedshow, maar onderdeel van hun eigen biografie. Hun werk onderzoekt wat het betekent om op te groeien tussen culturen, met vragen over identiteit en representatie als rode draad. Deze individuele perspectieven vonden elkaar in een collectieve vertaling naar de openbare ruimte.
De route ontstond niet in stilte. Kunst in de openbare ruimte, zeker rond een historisch beladen onderwerp, blijft zelden onbesproken. Er klonk waardering. Een voorbijganger stelde: “Berlage zou trots zijn. Zo had hij de buurt voor ogen.”
Iemand die het maakproces volgde, noemde het werk “een aanwinst” en wees erop dat het past bij een wijk “waar zoveel culturen samenkomen.” Ook inhoudelijk riep het project herkenning op. “Het Indisch zwijgen ken ik heel goed,” zei een buurtbewoner.
Daarnaast waren er vragen en kanttekeningen. Bij een portret van Berlage vroeg iemand nieuwsgierig: “Schitterende kleur, vanwaar Lenin of Stalin?” Een bewoner reageerde: “Ik vind persoonlijk de rode bakstenen mooier en ik snap niet dat dit zomaar kan, terwijl wij nog geen schoorsteen mogen verwijderen.” Een ander merkte op dat de gemeente beter eerst de afvalbakken in de buurt zou kunnen aanpakken.
Kunst moest verbinden. Van kunst moest je kunnen leren. Kunst moest de buurt verheffen – en dat is nou exact wat jullie met street art gedaan hebben. Die transformatorhuisjes, die duffe, doodse dingen tot leven brengen… ja, ja, ja, dat zou HPB echt leuk gevonden hebben.
Vincent Bijlo, cabaretier & achterkleinzoon van Berlage
De gesprekken bleven daarmee niet beperkt tot kunst of koloniale geschiedenis. De route bracht ook bredere vragen naar voren over welstand, vergunningen en handhaving in de Rivierenbuurt. De transformatorhuisjes veranderden van ‘vergeten plekken’ in levendige ontmoetingsplekken waar spontane gesprekken ontsponnen over onderwerpen waar bewoners normaal niet met elkaar over in gesprek gaan. De makers waren niet op zoek naar consensus, maar zichtbaarheid en dialoog.
De #BerlageWanderwall-route is vrij toegankelijk en zelfstandig te lopen. Bij elk kunstwerk kunnen bezoekers via QR-codes een digitale laag openen die de wandeling verdiept.
Een rijk geïllustreerde wandelkaart van Dido Drachman biedt context en richting langs de route. De speciaal voor de Wanderwall gecomponeerde soundtrack Tussen Brug en Breuklijn van Amara van der Elst en Esmay Usmany begeleidt de wandeling auditief. In een vijfdelige video-tour licht Rizky Kalebos de symboliek en achtergrond van de kunstwerken toe.
De wandelkaart is gratis te downloaden en daarnaast verkrijgbaar bij STRAAT Museum, Museum De Dageraad en het Huis van de Wijk in de Rivierenbuurt.
Bekijk de video
De #BerlageWanderwall is een eigentijds, meerstemmig alternatief voor het traditionele monument. Geen statisch object, maar een kleurrijke route die uitnodigt tot ontmoeting. Het project laat zien hoe kunst in de openbare ruimte kan functioneren als aanleiding voor dialoog, juist wanneer het onderwerp gevoelig ligt. Meer informatie, de digitale route, de muziekvideo en de wandelkaart zijn te vinden via deze link.
