“Vaak merken vrienden wel dat er iets mis is”

Lekker chillen op vakantie? Ook dit jaar wordt voor honderden jongeren juist de zomer een nachtmerrie. Ze worden uitgehuwelijkt in Nederland, of worden meegenomen naar het buitenland, meestal in het Midden-Oosten of Noord-Afrika, zonder terug te komen.
Op zich niets nieuws onder de zon, want dit gebeurt al enkele decennia. Maar sinds 2015 probeert een Landelijk Knooppunt Huwelijksdwang en Achterlating de kwestie onder de aandacht te brengen. Nu dus van jongeren, meisjes én jongens.

Taboe doorbreken

Het LKHA richt zijn campagne vooral op vrienden van mogelijke slachtoffers. Die vinden op huwelijksdwangenachterlating.nl tips hoe je een vriend(in) kan helpen, of hulp kunt vinden in en buiten Nederland. Op 60 basis- en middelbare scholen komen posters te hangen waarop je, via een scancode, op de site terechtkomt.
Diny Flierman van het LKHA: “Vaak merken vrienden wel dat er iets mis is. Meestal vermoeden de slachtoffers zelf dat er iets staat te gebeuren en gedragen zij zich al anders. Maar vrienden vinden het moeilijk om erover te praten. We willen dus helpen om het taboe te doorbreken. Wacht niet tot het te laat is. Eenmaal in het buitenland, gelden er andere regels en is het bijzonder lastig om weer terug naar Nederland te keren.”

Halime Yarba

Halime
Beeld door: Schermafdruk npo1radio.nl

Halima Yarba doet mee aan de campagne. Ze trekt langs scholen om, met muziek en toneel, het thema uithuwelijking bij leerlingen onder de aandacht te brengen. Yarba werd geboren in Rotterdam, als dochter van een Nederlandse moeder en een Turkse vader. Vijfendertig jaar geleden werd ze uitgehuwelijkt aan haar volle neef. Ze wist al van kinds af aan dat ze uitgehuwelijkt zou worden. Over haar uitzichtloze situatie en nieuwe start schreef ze twee boeken, Ongeschreven tradities en Vandaag begin ik opnieuw. Ook met toneelvoorstellingen wil ze het taboe bespreekbaar maken. Op nporadio1.nl vertelt ze waarom ze de campagne zo belangrijk vindt.

Waarom vond je het moeilijk om tegen het besluit van je vader in te gaan?

“Als je van jongs af aan te horen krijgt – ‘dit is een boek, en dat de man met wie je later trouwt’ – dan kijk je daar in eerste instantie niet vreemd van op. Maar naarmate je ouder wordt en verhalen over andere situaties hoort…dan krijg je pas in de gaten dat het best raar is, misschien. Je moet dan wel wat in de hand hebben om ‘nee’ tegen je ouders te zeggen. Als je wordt opgevoed om overal in mee te gaan, dan heb je de skills niet om je ertegen te verzetten. Vijfendertig jaar geleden zaten er trouwens maar weinig lotgenoten in mijn klas, met wie ik van gedachten had kunnen wisselen. Maar dan nog… Toen ik vorig jaar voor het LKHA in de klas was, vertelde een meisje angstig dat ze op het punt stond om van huis weg te gaan, daar dat niet durfde – ‘als je weggaat dan vermoorden we je moeder’, dreigden sommige familieleden. Tja, daar verzet je je niet tegen. Sommigen hebben ook gewoon een groot loyaliteitsgevoel naar ouders toe, dat is mens-eigen, je wilt dat ouders zeggen dat je het goed doet. In sommige culturen is die loyaliteit nog net iets belangrijker. Na mijn scheiding – ons huwelijk duurde zeventien jaar – ben ik regelrecht uit de familie verstoten. Ik zou de familie-eer hebben aangetast. Zelfs op de begrafenis van mijn moeder probeerde mijn vader om hertrouwen te regelen.”

“Ik mocht niet eens bij de religieuze huwelijksvoltrekking aanwezig zijn”

Hoe denk je terug aan je bruiloft?

“Het was niet echt leuk. Ik mocht niet bij de huwelijksvoltrekking (voor het geloof) aanwezig zijn, maar moest mijn vader daarvoor machtigen. Dat vond ik wel mensonterend, en vooral vrouw-onterend. Misschien hoorde ik een half uurtje van tevoren dat ik getrouwd zou worden. Je werd niet echt meegenomen in het proces.
Daarna kreeg ik mijn neem gezien. Ik kende hem bijna niet, ik had hem misschien een of twee keer eerder op vakantie gezien. En dan lig je opeens naast zo iemand…
Als je trouwt, is het wel de bedoeling dat je het een en ander bewijst. Ik vond het beledigend om de volgende ochtend bij m’n schoonmoeder op de stoep te moeten staan, met bewijsmateriaal van mijn ontmaagding.”

Waarom worden jongeren vandaag de dag uitgehuwelijkt?

“Er zijn verschillende soorten redenen. De een krijgt het vanaf zijn of haar geboorte te horen. De ander is getrouwd vanwege financiën. Weer andere ouders huwelijken hun kinderen uit om zich op hen te wraken, bijvoorbeeld omdat ze vinden dat hun dochter met verkeerde jongens omgaat, of omdat ze zich niet kleden volgens hun normen…dus snel trouwen, zodat de ouders kunnen zeggen dat ze hun taak als opvoeders hebben volbracht, en de uitgehuwelijkte misschien wat beter in het gareel kan worden gehouden. Enzovoorts.”

muslim-972544_1280
Beeld door: Pixabay

Speelt religie een rol?

“Het heeft te maken met cultuur, mensen uit diverse landen en met diverse geloven huwelijken hun kinderen uit. Maar in de islam is het zelfs verboden. Religie wordt soms aangewend als pressiemiddel om kinderen in het gareel te houden. Daar zit natuurlijk de angst, dat als je iets niet goed doet voor het geloof… Sowieso is het moeilijk om de grens te trekken tussen waar het geloof stopt, en de traditie begint.”

Jullie voeren ook campagne tegen huwelijksachterlating. Wat is dat?

“Het is mijn halfzus overkomen. Zij was negentien en wilde eigenlijk scheiden omdat het huwelijk niet goed liep. Toen ze met haar man naar Turkije op vakantie ging, is haar paspoort afgepakt. Ze is nooit meer naar Nederland teruggekomen. Ze was daarvoor gewaarschuwd door een collega van mijn moeder, maar die vertrouwde ze niet, omdat mijn ouders thuis altijd vertelden dat Nederlanders niet te vertrouwen zijn. Tja, als ze zeggen dat je moeder niet te vertrouwen is, wie moet je dan nog wel geloven?”

Vertrouwen

Doel van de campagne is ook, om leerkrachten te helpen hoe ze het vertrouwen van leerlingen kunnen winnen om hulp bij hen te zoeken. Ellen van Leeuwen, hulpverlener bij LKHA, zegt op rotterdam.nl: “Als je het probleem in de klas wilt aankaarten, moet je wel de juiste vragen stellen aan zo’n jongen of meisje. Soms zie je bepaalde gedragsveranderingen bij jongeren. Ze hebben het dan over een ‘reis’ die ze gaan maken. Je kunt dan een klasgesprek organiseren over huwelijken, vrije partnerkeuze, daten met mensen van een andere cultuur. Daar praat je niet zomaar over met klasgenootjes, want het is taboe. In zo’n klasgesprek zal een leerling niet zeggen dat hij slachtoffer is, maar wel aan het denken gezet worden over verschillende visies en mogelijke hulp.”
De campagne richt zich op jongeren in Nederland. “In het buitenland heb je te maken met andere wetgeving, normen en waarden. Dan is het moeilijk of onmogelijk om iemand terug te halen. De campagne is dus vooral preventief, hoewel we ook tips geven wat je kunt doen nadat je de reis eenmaal ondernomen hebt.”

Bronnen: huwelijksdwangenachterlating.nl, nporadio1.nl , rotterdam.nl.

Logo-Personen

Redactie Nieuw Wij

Heeft u ook een nieuwstip? Of wilt u zelf publiceren? Laat het ons weten. Contactpagina.
Profiel-pagina
Nog geen reactie — begin het gesprek.