Het festival, nu in zijn derde editie, vindt jaarlijks plaats op Buitenplaats De Hoorneboeg nabij Hilversum en brengt mensen van verschillende leeftijden, achtergronden en levensverhalen samen. Zij delen mijn nieuwsgierigheid: naar zichzelf, naar ‘de Ander’ en naar hoe dat alles naast elkaar kan bestaan in een superdiverse samenleving.
Het programma biedt allerlei manieren om mee te oefenen: een live podcastopname, storytelling, eten uit gemengde keukens, creatieve workshops, muzikale optredens en sprekers. Sommige bezoekers komen voor het eerst en lopen verwonderd rond; anderen kennen de Rooted-beweging al en lijken thuis te komen.
Wat gebeurt er wanneer onbekenden met wortels over de hele wereld dezelfde ruimte delen, en actief worden uitgenodigd om hun ontelbare identiteiten te laten zien — zonder iets van zichzelf te verstoppen? Ik krijg die dag verschillende antwoorden: in het welkom van een onbekende, in een vriendschap die blijft bestaan, in een onverwacht gesprek tussen twee moeders, en in het gevoel juist tussen mensen die anders zijn thuis te komen.
Je welkom voelen
Voor de zeventienjarige Imran is de ervaring nieuw. Hij woont sinds acht maanden in Nederland, in Baarn, en is met een paar vrienden naar het festival gekomen. Wat hem het meest opviel: hoe mensen met elkaar omgaan. “De mensen zijn echt open, en iedereen lijkt zich hier op zijn gemak te voelen. Als je met iemand probeert te praten, merk je meteen hoe gastvrij ze zijn.”
“Dit is de eerste keer dat ik op dit festival ben,” zegt hij, “en zeker niet de laatste.”
Voor Olga, die uit Oekraïne komt, groeide dat gevoel uit tot iets diepers. Haar eerste kennismaking met Rooted was niet dit festival, maar een Rooted-weekend in 2024 — “een onvergetelijke ervaring.” Ze ontmoette er mensen met wie ze nog steeds contact heeft; sommigen zijn inmiddels belangrijk in haar leven.
Vorig jaar keerde ze terug als workshopbegeleider. Dit jaar koos ze ervoor om gewoon deelnemer te zijn: twee workshops, en opnieuw vertrouwde gezichten.
“Het voelt alsof ik een nieuwe gemeenschap heb gevonden in mijn nieuwe leven. Hier kan ik honderd procent mezelf zijn.”
Wanneer het mag schuren
Niet alles op zo’n dag is zacht — en dat is precies waar het interessant wordt. Tijdens een podcastopname met Nora Akachar, Oifik Youssefi en Noor Cornelissen ontstaat discussie met het publiek: wie is hier eigenlijk welkom? Wanneer is Nederland ‘vol’? En wie bepaalt dat?
Geen ongemakkelijke stilte, geen ontwijken — het gesprek blijft, midden op het festivalterrein, gewoon staan. En dat is precies de clou. In een samenleving waarin iedereen zich durft te laten zien zoals hij is, gaat het onvermijdelijk ook schuren. De vraag is niet hoe je dat voorkomt, maar wat je daarvoor nodig hebt: luisteren, nieuwsgierig blijven, het overeenkomstige zoeken in plaats van het verschil, en steeds weer de mens tegenover je opzoeken. Verbondenheid is geen afwezigheid van wrijving. Het is wat je met die wrijving doet.
Hosnonia, oorspronkelijk uit Afghanistan, woont inmiddels vier jaar in Nederland met haar man en twee dochters. Ze kwam met een groep die in Utrecht Nederlands studeert. Tussen de natuur, het eten en de activiteiten vindt ze iets onverwachts: een gesprek met een Afrikaanse vrouw, ook moeder van een dochter. Ze ontdekken hoeveel ze gemeen hebben en praten lang over hun kinderen, en over de toekomst die ze allebei in Nederland aan het opbouwen zijn.
“We hebben niet zoveel vrienden in Nederland. Maar hier ontmoette ik deze vrouw, en hebben we lang gepraat.”
Geen gedeelde achtergrond, geen geplande activiteit — gewoon twee mensen die iets van zichzelf in elkaar herkenden.
Thuis voelen tussen verschillen
Het gevoel van verbondenheid bij Rooted is niet voorbehouden aan wie van elders komt. Kasper is geboren en getogen in Nederland, met Nederlandse ouders, en voelde zich toch aangetrokken tot Rooted.
Hij groeide op in de Bijlmer, een van de meest diverse buurten van Nederland, omringd door klasgenoten met uiteenlopende achtergronden. Soms was hij degene die zich anders voelde. “Daarom kan ik me goed voorstellen hoe het is om een buitenstaander te zijn.”
Voor hem gaat het niet om integratie. “Het gaat om het zien van de schoonheid in een andere manier van leven, een andere manier van zijn, een andere manier om naar de wereld te kijken.” Misschien is dat precies waarom hij zich hier thuis voelt. “Wanneer ik het Rooted Festival binnenstap, voel ik me meer thuis. Op de een of andere manier voelt deze plek als thuis.”
De verhalen verschillen. Een tiener die net in Nederland woont. Een vrouw die na het verlaten van haar land een nieuwe gemeenschap vond. Een moeder die na vier jaar in Nederland een andere moeder ontmoette met wie ze ervaringen kon delen. Een Nederlandse man die merkt dat hij zich het meest geworteld voelt juist tussen mensen die anders zijn dan hij. En een zaal vol mensen die niet wegliepen van een lastig gesprek, maar erin bleven staan.
Wat hen verbindt, is niet een gedeelde afkomst. Het is de ontmoeting — mét de wrijving die daarbij hoort.
Een koor van vele stemmen
Aan het einde van de middag krijgt die verbinding een onverwachte vorm. Zangeres Charo Duran nodigt iedereen uit tot een stemoefening. Eén stem voegt zich bij een andere. Mensen staan vanzelf op, sommigen beginnen te dansen. Verschillende klanken, verschillende accenten, langzaam één koor.
Welcome home, zingen ze.
Niemand hoeft op dat moment uit te leggen waar hij vandaan komt, wat hij met zich meedraagt, of tot welke groep hij behoort. Ze zingen gewoon samen.
Een gemeenschap ontstaat niet wanneer iedereen hetzelfde wordt. Ze begint wanneer verschillende mensen ontdekken dat ze samen iets kunnen maken — inclusief de momenten waarop dat schuurt.
Het festival eindigt. Ik kijk om me heen. Deze verbindingen, denk ik, blijven langer bestaan dan deze dag.
De vraag op de toegangspoort blijft hangen: wat is er nodig om ook buiten dit terrein een samenleving te bouwen waarin niemand hoeft te integreren, maar waarin we samen wortelen?
Enkele reacties van bezoekers
“This festival is how the world should be. My roots are where they strangle with others.”
“Ik vond het een bijzondere ervaring. De workshop heb ik als ontroerend ervaren. Het eten was heerlijk. En de muzikale omlijsting geweldig.”
“The day was an exploration of what feeling rooted means in all shapes and sizes. And connecting through different perspectives, but always finding a common place, just by listening, asking questions and reflecting. Thank you.”
“Het was inspirerend om met veel verscheidenheid in mensen toch eenheid en verbinding te voelen. Emotioneel en fijn.”
“Such a rich experience. This day uplifted all my senses. Through the different workshops, performances and connections I actually practiced rootedness and leave feeling more atuned. It is a gift to have this community.”
“Ik voel me warm. Mijn vertrouwen dat het allemaal goed komt in de wereld werd hier bevestigd en gevoed. Todo cambia, maar liefde is altijd de basis. Ik ben diep geraakt en geïnspireerd.”
