Laat ik met de deur in huis vallen met de stelling dat jodendom, christendom familiegodsdiensten zijn. Wij zijn samen één grote familie. Volgens de Tora en de Christelijke Bijbel kreeg Avram (later Avraham) een duidelijke opdracht: ‘Word een zegen’ wat blijkt uit de woorden ‘Ik zal zegenen wie jou zegenen en wie jou vervloekt zal Ik vervloeken. En door jou zullen gezegend worden alle geslachten van de aarde’ (Genesis/Bereesjiet 12:2-3). Het woord ‘Ik’ is degene die joden de Eeuwige noemen, christenen God en moslims Allah. Door Avraham/Ibrahim zijn wij joden, christenen en moslims familie van elkaar. En onze opdracht is om elkaar tot zegen te zijn en daardoor tot zegen voor volkeren en naties. Dan zullen wij ook door volkeren en naties gezegend worden.
Wanneer we naar onze geschiedenis kijken, kunnen we vaststellen dat de geschiedenis tegen ons getuigt. Ook het heden getuigt tegen ons. Wij zijn tot op de dag van vandaag geen zegen voor elkaar en geen zegenbrengers naar volkeren en naties. Er vindt op verscheidene plaatsen christenvervolging, antisemitisme en moslimhaat plaats, niet alleen in Nederland. We zijn een doorlopende ruziemakende familie met de meest vreselijke en weerzinwekkende gevolgen waar we ons alleen maar diep voor zouden moeten schamen. Wij zijn voor elkaar vaak een vloek en brengen vloek naar volkeren en naties. En moeten wij ons dan verbazen dat wij vervloekt worden? Wij zijn geen zegen brengende familie, niet voor elkaar dus ook niet voor volkeren en naties. We zijn een familie die elkaar vloek brengt en daardoor vloek brengt naar volkeren en naties.
Er zijn zeker tekenen van hoop dat het anders kan, en ik zou zeggen: dat het anders moet. Er wordt al op verscheidene plaatsen met elkaar gesproken om elkaar beter te begrijpen, dat wij door trouw te blijven wie we zijn, elkaar tot steun kunnen zijn. Wij gezamenlijk, waar dan ook, kunnen werken aan een wereld waar het goed wonen is voor al wat leeft. En we kunnen ontdekken hoe goed het kan zijn elkaar te gaan beschouwen als familie en daardoor kunnen vriendschappen voor het leven ontstaan. Zelf denk ik: noch joden, noch christenen, noch moslims kunnen ieder voor zich een wezenlijke bijdrage leveren aan een wereld waar het goed wonen is voor al wat leeft, daar getuigt de geschiedenis en het heden van. Maar gezamenlijk kunnen wij de vloek van verleden en heden ombuigen tot zegen. Zegen voor elkaar en zegen voor volkeren en naties en zij zullen ons zegenen.
In Berlijn hebben ze het begrepen. Daar geloven ze dat doorlopend blijven bidden, elke maand, een bijdrage levert. En dat generaties na ons mensen gaan inzien dat antisemitisme, christenvervolging en moslimhaat niet leiden naar een wereld waar het goed wonen is voor al wat leeft. Het is een zeer lange weg, maar we moeten deze weg gaan. In Berlijn wordt elke maand gebeden onder leiding van rabbijn, predikant en imam – en iedereen wordt uitgenodigd om mee te doen. In Nederland is men nog niet zo ver. Zowel synagogen, kerken als moskeeën staan niet te trappelen.
De kracht van het gebed
Maar met een groep van ruim twintig mensen zijn we op 29 mei 2026 bij de Assadaaka Community aan de Polderweg 300 in Amsterdam Oost begonnen om interreligieus te bidden. Er werd een inleiding gehouden met de titel: drie familiegodsdiensten moeten eindelijk eens interreligieus gaan bidden. De aanwezigen geloven in de kracht van het gebed. Doorlopend blijven bidden dat wij tot zegen mogen worden zodat de vloek zal wijken en op zo’n manier dat wij als één grote familie samen met alle volkeren en naties daadwerkelijk deze aarde kunnen laten worden waartoe deze bedoeld is: een plaats waar het goed wonen is voor iedereen en voor al wat leeft. Wie in de kracht van het gebed gelooft en in wonderen, weet dat het onmogelijke van vandaag in de toekomst mogelijk is.
