Met het jaarlijkse ‘CO2-budget’ wordt de hoeveelheid CO2 bedoeld die mag worden uitgestoten om de opwarming van de aarde binnen 1,5 graad Celsius te houden. Dat budget is vandaag, na tien dagen in het nieuwe jaar, al opgebruikt door de 1 procent superrijksten op aarde. Oxfam heeft deze dag daarom gedoopt als ‘Pollutocrat Day’ en benadrukt hoe deze superrijken onevenredig verantwoordelijk zijn voor de klimaatcrisis.
En dat wakkert ook ongelijkheid aan, want de koolstofvoetafdruk van een superrijke Europeaan die bijvoorbeeld een week zijn superjachten en privéjets gebruikt, komt overeen met de totale voetafdruk van iemand die tot de armste 1 procent van de wereldbevolking behoort.
De uitstoot van de 1 procent rijkste mensen zal tegen het einde van de eeuw naar schatting 1,3 miljoen sterfgevallen door hitte veroorzaken, berekende Oxfam. Hun jarenlange uitstoot veroorzaakt ook aanzienlijke economische schade aan lage- en lagere middeninkomenslanden.
Om binnen de limiet van anderhalve graad opwarming te blijven, zou de rijkste groep mensen zijn uitstoot tegen 2030 met 97 procent moeten verminderen.
“Het onderzoek toont keer op keer aan dat regeringen een zeer duidelijke en eenvoudige manier hebben om de CO2-uitstoot drastisch te verminderen en ongelijkheid aan te pakken: door zich te richten op de rijkste vervuilers”, zegt Nafkote Dabi, hoofd klimaatbeleid bij Oxfam.
“Door hard op te treden tegen de grove CO2-roekeloosheid van de superrijken, hebben wereldleiders de kans om de wereld weer op koers te brengen voor de klimaatdoelstellingen.”
Vervuilende investeringen
Het probleem zit hem niet enkel in de CO2-vervuilende levensstijl van de groep superrijken: ze investeren ook vaak in de meest vervuilende industrieën. Uit onderzoek van Oxfam blijkt dat elke miljardair gemiddeld een beleggingsportefeuille heeft in bedrijven die 1,9 miljoen ton CO2 per jaar produceren, waardoor de wereld nog verder in een klimaatcrisis terechtkomt.
De groep superrijken en hun bedrijven beschikken ook over onevenredig veel macht en invloed. “Het aantal lobbyisten van fossiele-brandstofbedrijven dat de recente klimaattop in Brazilië bijwoonde, was groter dan dat van welke delegatie dan ook, met uitzondering van het gastland, met 1600 deelnemers”, zegt Nafkote Dabi. “Die immense macht en rijkdom hebben hen ook in staat gesteld om onrechtvaardige invloed uit te oefenen op de beleidsvorming en om de klimaatonderhandelingen af te zwakken.”
Oxfam wil zien dat regeringen maatregelen nemen om de uitstoot van de superrijken drastisch te verminderen en hen meer te laten betalen in de vorm van hogere belastingen op hun inkomen en vermogen. Een taks op de winsten van 585 olie-, gas- en kolenbedrijven zou in het eerste jaar tot 400 miljard dollar kunnen opleveren, wat overeenkomt met de kosten van de klimaatschade in het Globale Zuiden.
