Ik zat met open ogen naar het Youtube-filmpje (zie hieronder) te kijken en wist niet of ik moest lachen of huilen. Wat ik wel weet is dat ik God dank dat een online-leven mij tijdens mijn tienerjaren bespaard is gebleven.
De meesten van ons – ik incluis – zijn bij tijd en wijlen egocentrische ijdeltuiten, maar dat is eigenlijk niet zo heel erg. Helaas wakkert internet deze emotionele zelfbevrediging aan tot astronomische hoogten. Er is weinig zo narcistisch als de honderden foto’s en updates over jezelf op facebook. Vergeet Copernicus en het heliocentrische model. Anno 2012 draait de virtuele kosmos om je eigen ik.
Nog erger dan de ernstige zelfoverschatting is de subcultuur der reaguurders. Niets schijnt namelijk nog bevredigender te zien dan anoniem bommetjes, dreigtweets en haatpixels droppen. Narcisme daalt af tot moreel nihilisme op het moment dat je de ‘comments’ bekijkt onder Youtube-filmpjes of de Telegraaf.
De haatpixels concentreerden zich recent in een bizar dreigement. De progressieve website Joop.nl meldde dat een extreemrechtse blogger een aantal bekende progressieve vrouwen (o.a. Femke Halsema) dood heeft gewenst. Ze uitmaken voor ‘nazislamitische hoeren’ was blijkbaar niet wanstaltig genoeg. Als overtreffende trap ging de de blogger in kwestie nog even verder door op paranoïde wijze jodendom er met de haren bij te sleuren:
“Samen met de verstandige Joden ben ik de geschiedenis van de islam onder ogen gaan zien, de omvang van het Kwaad gaan beseffen.”
Oh God, diepe zucht. Nou, ik ben het behoorlijk zat dat mensen een vrijbrief denken te hebben om mijn traditie te ge-/misbruiken voor hun eigen (extreemrechtse) politieke doeleinden. En mochten auteurs van dreigtweets en haatpixels openstaan voor een ouderwetsch beschaafde discussie, dan zou ik ze nog wel het volgende stukje joodse wijsheid meegeven.
Er is een Chaddisch verhaal over een man die heel veel kwaadsprak. Op een dag kwam hij tot inzicht en toog naar de rabbijn. Vol wroeging deed hij zijn relaas en vroeg om een manier om tesjoewe – inkeer – te doen. “Dat is eenvoudig, mijn zoon”, sprak de wijze rabbijn. “Alles wat je hoeft te doen is een donzen kussen te pakken, naar het dorpsplein te gaan en het kussen open te scheuren. Laat de veertjes dwarrelen op de wind. Kom dan bij mij terug.” De man, blij met dit milde advies, deed wat hem werd opgedragen. Eenmaal teruggekomen sprak de rabbijn hem nogmaals aan. “Ga nu maar de veertjes weer verzamelen, dat is je taak.”
De man kwam natuurlijk in protest: “Maar dat is onmogelijk!”.
De rabbijn reageerde onverbiddelijk: “Die veertjes zijn als jouw woorden. Woorden kun je nooit meer terughalen als je ze eenmaal gesproken hebt”.
Ik ben mij bewust van de ironie dat ik deze donderpreek voor een online-column schrijf. So be it. Maar het geeft te denken. Dreigtweets, online-pesten, reaguurders, haatpixels of de echte kogels van een gefrustreerde vader die het facebookgedrag van zijn dochter afkeurt en haar laptop naar de komende wereld helpt. Ik ben bang dat mijn zwarte gevoel voor humor het gaat afleggen tegen mijn moreel kompas. Gelukkig mag ik af en toe van mijzelf wel de moraalridder spelen. Want: waar gaat dit in godsnaam heen? Ik zal het ongetwijfeld wel lezen op facebook.
Ja, dit is inderdaad waanzinnig. Mooie tekst.
Geweldige tekst, de irritatie en boosheid druipt eraf. Vooral zo doorgaan Esther.
Ach, ik denk niet dat dat veel te maken heeft met de electronische media; vroeger schreef dat soort lui anonieme dreigbrieven of stencilde een hoop vuil bij elkaar. Wat wel zeker is, is dat de sociale media het publiek voor dit soort kwallen hebben vergroot.
Het lijkt me niet ongezond ons verontrust, verdrietig of boos te voelen en dat te uiten.
Groot is de macht van woorden, zowel de tot liefde en begrip aanzettende als de haat zaaiende. Uiteindelijk gaat alles uit van de mens en keert daar ook weer terug.
Het geeft te denken. Waar het naartoe gaat? Mag God weten.
Alle middelen, ook Facebook e.d, kunnen ten goede of ten kwade aangewend worden. Dat is met alles altijd zo geweest.
Het is voor mij een teken van de onmaakbaarheid en de oncontroleerbaarheid van het leven. Het leven zelf, breekt bij tijd en wijle in en doorbreekt onszelf en onze kring van leven. Niet leuk? Schokkend ? Gevaarlijk zelfs? Dodelijk soms? Ja, ook dat .
Het leven is mooi, maar niet alles wat zich daarin roert is mooi.
Een scherpe, heldere en m.i. ware tekst! En ik denk dat het gebruik van sociale media het gemak van het verspreiden van het kwade woord (en via filmpjes ook het virtuele of fysieke) wel degelijk gemakkelijker en daardoor ook invloedrijker maakt.
Super dat je uitspreekt jouw geloof niet te willen laten misbruiken om hieraan mee te doen. Hetzelfde geldt voor mij, vanuit mijn geloof, de islam. Of de gewelddadige woorden nu uit de ene of de andere hoek komen.
Anderzijds denk ik ook een kentering waar te nemen. Er lijkt steeds meer protest te komen. Hoop doet leven. En leven staat centraal in het Jodendom, als ik het goed begrepen heb, toch :)?
Hoe dan ook, complimenten en een hartelijke groet!