Op 5 oktober 2025 staat de Israëlzondag weer op de kerkelijke agenda, een zondag waarvoor de Protestantse Kerk zoals gebruikelijk op haar website materiaal aanbiedt. Daarin ontbreekt het ons inziens aan scherpte en urgentie, met name als het gaat om het interpreteren van de Bijbel en het duiden van de actualiteit, toegespitst op Gaza en de Westbank.
Daarom beleggen we op maandag 22 september in samenwerking met dr. Janneke Stegeman een studiebijeenkomst in Weesp. Deze dag willen we kritisch naar de tekst van de zondag kijken en recht doen aan het perspectief van Palestijnse christenen. Met oog voor de actualiteit hopen we de hermeneutische horizon van het Bijbellezen te verkennen. Ook zullen we stilstaan bij de spanning die de Israëlzondag vandaag de dag kan oproepen bij ons zelf en in onze kerken.
Materiaal
Het té eenzijdige narratief van de PKN vullen we aan met kritische stemmen vanuit Palestijnse en Joodse hoek. In het materiaal dat op de website van de Protestantse Kerk wordt aangeboden, staat Deuteronomium 32 centraal. Wij stellen voor de lezing uit Deuteronomium 32 (1-12) aan te houden, eventueel aangevuld met Matteüs 7, 24-29 (thema: rotsvast). Met vereende krachten is door ons als collectief van Rode Lijn-theologen het volgende aanvullende / alternatieve materiaal bijeengebracht, deels nog onder voorbehoud:
-
- Persoonlijke reflecties op Deuteronomium 32 door dr. Yohanna Katanacho, als Academic Dean verbonden aan het Nazareth Evangelical College. (Bijdrage ontvangen).
- Van twee andere Palestijnse theologen is eveneens een reflectie op deze tekst gevraagd.
- Dr. Munther Isaac, De andere kant van de muur, een Palestijns perspectief. Hoofdstuk 4: De Bijbel, het land en de moderne staat Israël. Kampen, 2023.
- PDF is door uitgeverij Van Warven ter beschikking gesteld.
- Bijdrage met tekstfragmenten van kritische joodse en christelijke schrijvers (o.a. Mark Braverman, Walter Brüggemann, Chaja Polak).
- Bijdragen aan alternatief materiaal Israëlzondag vanuit het collectief.
- Kaart die gemeenteleden aan de ambassade van Israël kunnen sturen.
Studiedag
Op maandag 22 september a.s. wordt van 10.30 tot 15.30 uur een studiedag gehouden in Weesp. Opgeven kan tot en met 15 september. Het studiemateriaal wordt deelnemers na 15 september toegestuurd. Deelnemers ontvangen dan ook nadere gegevens over programma en locatie. Het maximale aantal deelnemers is 60 (en is bijna bereikt). Na de studiedag is het materiaal met het oog op Israëlzondag deels vrij beschikbaar op www.liberaalchristendom.nl
Doelgroep: voorgangers, andere theologen en leden van Kerk en Israël commissies. Deelnemers betalen vooraf bij opgave € 20,- en brengen op de studiedag hun eigen lunch mee.
Over het programma
De studiedag begint met een korte kennismaking waarin we ook peilen welke spanningen we in de landelijke kerk en plaatselijke gemeenten ervaren rond Israëlzondag. Het eerste deel van de dag wordt besteed aan een verkenning van de tekst, met aandacht voor de theologie van de Deuteronomist en de inbreng van Palestijnse stemmen. In het tweede deel staan we o.a. stil bij de hermeneutische richtlijnen van Brüggemann. Ook wordt aan de hand van de inbreng van kritische Palestijnse en Joodse stemmen en van het alternatieve materiaal beproefd wat op een theologisch en pastoraal verantwoorde wijze op Israëlzondag gezegd en gedaan kan worden, al dan niet aan de hand van Deut. 32. Nadere details worden deelnemers tijdig toegezonden.
Opgave
Deelname aan de studiedag is in verband met de beschikbare ruimte alleen mogelijk na voorafgaande opgave. Ter plekke aansluiten kan dus niet! Opgeven gaat als volgt:
- Stuur voor of op maandag 15 september een mail naar [email protected] en vermeld de namen van de deelnemer(s) met eventuele functie(s). (predikant, belangstellend gemeentelid, lid van Kerk-en-Israël-commissie etc).
- Maak € 20,- per deelnemer over op NL58 RABO 0336 1857 82 t.n.v. J.J. van Kessel e/o D. Pruiksma o.v.v. “studiedag”, aangevuld met de naam van de deelnemer die de aanmeldingsmail heeft verstuurd.
- Dit alles is een particulier initiatief van ondergetekenden. Een bijdrage van iets meer dan € 20,- per deelnemer of een afzonderlijke gift (ook van wie het initiatief steunt, maar zelf verhinderd is) wordt op prijs gesteld. Dank!
Initiatiefnemers
Het collectief Rode Lijn-theologen dat deze studiedag organiseert en/of draagt bestaat uit:
Bert Altena is PKN-predikant, verbonden aan de Protestantse Gemeente Oost-Groningen.
Johan van den Berg is PKN-predikant te Appingedam en schreef ‘Horen, zien en tasten – De Protestantse Kerk en de Palestijnse christenen’ in Meervoudig verbonden; Nieuwe perspectieven op vragen rond kerk, Israël en Palestijnen (red. Arjan Plaisier en Klaas Spronk; 2012). Hij was van 2009 t/m 2023 bestuurslid van Vrienden van Sabeel Nederland en Kairos-Sabeel Nederland.
André van den Bor is predikant van de Protestantse Gemeente Loppersum en omstreken en is vrijwilliger bij Tent of Nations.
Jaap Goorhuis is PKN emeritus-predikant en heeft in Assen en Groningen gestaan.
Remco van Mulligen is voorganger van de Remonstrantse Gemeente Twente en studeert aan het Remonstrants Seminarium te Amsterdam (VU). Hij is mede-voorzitter van Kairos-Sabeel.
Jan Offringa is PKN emeritus-predikant en schreef over deze thematiek in ‘Frank en vrij geloven’ (2024). Hij was vijf jaar voorzitter van Op Goed Gerucht en is sinds 2017 hoofdredacteur van www.liberaalchristendom.nl.
Dick Pruiksma is PKN emeritus-predikant. Hij was eerder voorzitter van het Overlegorgaan Joden en Christenen in Nederland, voorzitter van de PKN Raad voor Kerk en Israël en Algemeen Secretaris van de International Council of Christians and Jews.
Sander Ris is PKN predikant in Hengelo en actief betrokken bij het Rode Lijn-protest.
Janneke Stegeman is bijbelwetenschapper en publiek theoloog. Recent verscheen ‘Uitverkoren. Hoe Nederland aan zijn zelfbeeld komt’, dat ze samen met Saskia Pieterse schreef. Haar onderzoek richt zich o.a. op de doorwerking van antisemitisme en kolonialisme in de (protestants-)Nederlandse houding ten opzichte van de staat Israël.
Informatie
Voor informatie en vragen over deze studiedag kun je mailen met [email protected].
