Waar sta jij pal voor en waarom?
Compassie en duurzaamheid, wat overigens twee kanten zijn van dezelfde medaille. Wie compassie heeft voor al wat leeft, gaat daar automatisch zorgvuldig mee om.
Inspireert iemand of iets je daartoe? Welke waarden spelen hierin een rol?
Een grote inspiratiebron was wijlen Gerrit Jan de Bruyn, de oprichter van het Bewaarde Land. Dat is een natuurbelevingsprogramma voor kinderen, waar we kinderen in verwondering willen brengen voor alles wat bloeit, groeit, kruipt, vliegt of zwemt. Gerrit Jan heeft me geleerd op om ooghoogte naar planten en dieren te leren kijken. Niet van bovenaf of van een afstand, maar in een gelijke relatie. Een voorbeeld. Ik wees een keer een plan aan met mijn schoen en vroeg wat voor plant het was. Gerrit Jan zakte prompt op zijn knieën en wenkte mij. Zo knielden we samen naast het plantje neer bekeken we de bladvorm, de stamper, de meeldraden, en insecten op en om die planten. Daarna vertelde Gerrit Jan mij de legende van koning Salomo en de mierenkoningin.
Hoe laat jij dit zien?
Ik probeer de verwondering die ik zelf elke dag ervaar, ook te wekken bij anderen. Dat doe ik als natuurgids, als reisleider, en als ‘wachter’ bij het Bewaarde Land. Ik kan maar een beperkt aantal mensen meenemen naar buiten. Als schrijver heb ik dan een veel groter bereik. In mijn boeken probeer ik zoveel mogelijk informatie te geven over een plant, dier of ander onderwerp in de natuur, maar wel op een luchtige, optimistische manier. Van veel natuurartikelen of natuurdocumentaires word je best somber. En ja, het gáat ook slecht maar de natuur, maar we helpt niet als we elkaar een depressie aanpraten. Dat verlamt en je wordt er niet blijer van.
Wil je wat veranderen en zo ja: wat?
Ik ben mijn hele leven, naast mijn baan in het bedrijfsleven, bestuurder geweest van verschillende natuur- en dierenwelzijnsorganisaties. In 2008 werd ik ook lokaal politicus, namens de Partij voor de Dieren. Als voormalig politicus heb ik veel zaken op de agenda gezet waar voorheen nooit over nagedacht werd. Ook heb ik enkele regels veranderd of erop toegezien dat bestaande worden gehandhaafd. Maar dit is allemaal verandering van bovenaf. Echter verandering komt immers van binnenuit. Als mensen zelf hun gedrag willen veranderen of hun mening bijstellen.
Wat zorgt ervoor dat je het volhoudt?
In contact met anderen. Er zijn altijd geestverwanten die zich voor dezelfde idealen inzetten. Die te ontmoeten, geeft mij moed en inspiratie, zoals ik ook andere probeer te inspireren. Een toetssteen is: “Worden mensen blij nadat ze mij gesproken hebben? Maak ik hun dag?’ En dan is er altijd nog de constante aanwezigheid van de natuur, letterlijk de grond van ons bestaan. Soms groot en overweldigend, zoals op IJsland of in de Amazone, soms klein, zoals een stoepplantje dat dapper groeit tussen de tegels. De natuur is een onophoudelijke bron van vreugde, spannende ontdekkingen en soms ook van troost. De natuur verzoent ons met het onvermijdelijke, uiteindelijk ook onze eigen dood. We zijn zelf ook onderdeel van de kringloop van het leven. Dat te beseffen, maakt je nederig.
Dick de Vos is één van de natuurgidsen van een natuurexcursie op donderdag 9 april georganiseerd door het Centrum voor Religieus Humanisme (CvRH). Er zijn nog enkele plekken beschikbaar. Lees hier meer.
