In de centrale hal van het Tweede Kamergebouw staat een informatiepaneel over Aletta Jacobs opgesteld. Dit jaar viert de Tweede Kamer honderd jaar stemrecht en Jacobs’ strijd voor het vrouwenkiesrecht past daar logischerwijs goed bij. Wanneer ik bij de fractiekamer van Denk aankom, zoeft Kamerlid Farid Azarkan gehaast voorbij en in een hoek van een kamer is zijn collega Selçuk Öztürk geanimeerd in gesprek met een fractiemedewerker. Het is een levendige omgeving. Aan de muren van de ontvangstruimte hangen foto’s van de dag dat Tunahan Kuzu en zijn collega Öztürk aankondigden uit de PvdA-fractie te stappen. Ik vraag me af: wat zou Aletta Jacobs van Denk vinden? Zou ze hun stijl van politiek bedrijven afkeuren? Of zou ze zij aan zij naast Tunahan Kuzu staan, omdat Denk nadrukkelijk de emancipatie van migranten en hun in Nederland gewortelde kinderen centraal stelt? Kan polarisatie ook een functie hebben? Ik besluit deze en andere vragen te verkennen.

Klopt mijn inschatting dat u de laatste maanden bewust minder prominent aanwezig bent in de media?

Tunahan Kuzu: “Ja, we hebben deze zomer besloten om minder interviews te geven en vooral veel via de eigen kanalen te communiceren. Toen wij in 2014 begonnen waren we twee weken in het nieuws. We waren vooral de ‘dissidenten bij de PvdA’ – dat soort koppen. Journalisten dachten dat we vrij snel weer uit beeld zouden verdwijnen. We hebben toen veel tijd en energie gestoken in onze eigen onlinekanalen. Op een gegeven moment hadden we een bereik van 2,5 miljoen mensen en dat viel journalisten op. Die beseften: ‘We missen hier iets’. Mainstream media hebben bewust of onbewust blinde vlekken en de taak van politici is dat we die zichtbaar maken en opvullen.”

Het biculturele werd vanaf 9/11 benadrukt; toen werd je plotseling de ander en moest je verantwoording afleggen.

Kunt u vertellen over uw biculturele achtergrond?

“Ik behoor tot de derde generatie migranten. Mijn opa is einde jaren zestig naar Rotterdam gekomen, waar hij jarenlang in de haven werkte. Mijn moeder kwam op haar zestiende over in het kader van de gezinshereniging. Ik ben in 1981 tijdens de vakantie van mijn ouders in Istanboel geboren. Te vroeg! Het staat wel mooi in mijn paspoort, vind ik, geboren worden in de metropool Istanboel. Ik heb de eerste twee jaar in Rotterdam gewoond, maar daarna verhuisden we al snel naar Maassluis. De herinneringen uit mijn jeugd gaan dus terug naar dat kleine pittoreske stadje aan de Waterweg. In Maassluis zat ik op een witte school. Ik was de enige met een migratieachtergrond. Op het gymnasium was ik een van de drie of vier mensen met een migratieachtergrond.

Natuurlijk sprak ik thuis vaker Turks, maar op school kreeg ik de Nederlandse cultuur en traditie mee. Het was soms zoeken en balanceren, maar ik heb er geen moeite mee gehad. Het biculturele werd vanaf 9/11 benadrukt; toen werd je plotseling de ander en moest je verantwoording afleggen. Ik kan me goed herinneren dat ik op een dag een bank binnenliep en zag dat alle ogen op mij gericht waren. Ik was pas zeventien jaar oud en ik werd me sterker bewust van mijn andere achtergrond.”

Tunahan-Kuzu-c-Denk
Tunahan Kuzu Beeld door: Denk

Hoe bent u de politiek ingerold?

“Ik verhuisde in 2001 naar Rotterdam. Fortuyn wist als eerste politicus de tweedeling in de samenleving electoraal uit te melken. Hij kreeg het in 2002 voor elkaar om een derde van de stemmen te halen en ik kon er met mijn hoofd niet bij dat we toestonden dat we de stad aan het verdelen waren. Toen ben ik de politiek ingegaan. In 2006 kwam ik als 25-jarige op de lijst van de PvdA te staan en in 2008 kwam er een plek vrij in de gemeenteraad. Ik wilde maatschappelijke en politieke ervaring opdoen. In 2010 werd ik herkozen als gemeenteraadslid en in 2012 was er een mogelijkheid om Tweede Kamerlid te worden. In die periode hadden we het meest rechtse kabinet ooit, met de VVD en het CDA en de gedoogsteun van de PVV.”

Regelmatig wordt in de media het islamitisch karakter van Denk benadrukt. Wat vindt u daarvan?

“Ik zie angst. Toen we in 2014 uit de PvdA- fractie werden gezet, was het idee bij veel media dat de eerste islamitische partij een feit was. Het was in de tijd dat we met zijn allen bezig waren met de strijd tegen IS, de verschrikkingen in Irak en Syrië. Kijk, ik ben moslim. Mijn collega’s Öztürk en Azarkan zijn ook moslim. Een van onze medeoprichters, Gladys Albitrouw, is geen moslima. Bij ons is echt niet iedereen moslim. We hebben vanaf het allereerste begin gezegd dat we ons niet willen beperken tot één manier van tegen het leven aankijken. We hebben een ideaal voor de samenleving, en daar hoort dus bij dat alle zienswijzen op die samenleving, religieus en cultureel, erbij horen.”

Christelijke politiek is geaccepteerd, maar een vorm van islamitische politiek nog niet.

“Ik kan me voorstellen dat de acceptatie van een op islam geïnspireerde partij er nog niet is, maar voor Denk is dat dus geen onderwerp. Wij willen dat mensen met verschillende achtergronden vreedzaam kunnen en moeten samenleven, en daarvoor moeten wij de omstandigheden scheppen. Een van de omstandigheden die dat ideaal tegenwerken, is beeldvorming. Hoe kan het zo zijn dat we in de afgelopen twee decennia onze beeldvorming laten bepalen door iets wat op duizenden kilometers afstand gebeurt en niet door iets wat honderden meters bij ons vandaan gebeurt? Waarom gaan we niet uit van de moeder die dagelijks haar kinderen naar school brengt? De collega’s die je op de werkvloer tegenkomt?”

Het beeld is zonder enige twijfel krachtiger geworden dan het woord.

Bestaat er binnen Denk levensbeschouwelijke diversiteit?

“Ja, we hebben binnen onze partij mensen die agnost zijn, die atheïst zijn. Je kunt je inspiratie overal vandaan halen. Hoewel we geen islamitische partij zijn, lopen we ook niet weg voor het gegeven dat veel moslims op ons stemmen. We laten daarmee de realiteit van de diversiteit in dit land zien. Daarom past het ook goed om af en toe moslima’s met een hoofddoek af te beelden op onze posters. Dat doen we niet om de islam te benadrukken, maar om de diversiteit te benadrukken. Als er geen discussie is over posters waarop vrouwen zonder hoofddoek staan, dan dus ook niet over posters met vrouwen die er wel een dragen.”

Is de kracht van het beeld sterker geworden dan de kracht van het woord?

“Zonder enige twijfel. Politiek gaat voor een heel groot deel over beeldvorming. Beelden en symbolen zijn bepalend voor het gevoel en de emotie die gepaard gaat met jouw boodschap. We kunnen er over jammeren, treuren, maar feit is dat die beelden enorm belangrijk zijn. Ze dragen ook bij aan de herkenbaarheid van partijen. Elke partij heeft wel zo’n beeld. De VVD wordt geassocieerd met ondernemerschap, D66 met het onderwijs, de SP met sociale thema’s. En bij Denk gaat het over discriminatiebestrijding en diversiteit als herkenbare pijlers.”

Paspoort Tunahan Kuzu

Tunahan Kuzu (Istanboel, 1981) is fractievoorzitter van Denk in de Tweede Kamer.

Groeide op in Maassluis en studeerde bestuurskunde aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam.

Werkte als adviseur bij Price Waterhouse Coopers.

Werkte als zelfstandig adviseur publieke sector bij adviesbureau Beproefd Recept.

Was van 2008 tot2012 voor de Partij van de Arbeid gemeenteraadslid in Rotterdam.

Werd in 2012 lid van de Tweede Kamer voor de PvdA.

Werd in 2014 fractievoorzitter van de Groep Kuzu/Öztürk, nadat hij wegens een intern conflict brak met de PvdA.

Werd in 2017 herkozen tot lid van de Tweede Kamer voor de mede door hem opgerichte partij Denk.

Is naast fractievoorzitter woordvoerder in de Kamer voor onderwijs, buitenlandse zaken, sociale zaken en volksgezondheid, welzijn en sport.

Is er een risico dat profilering op deze thema’s van Denk een one-issuepartij maken?

“We zijn gelukkig geen one-issuepartij, maar als mensen de behoefte hebben om ons daarop te framen, dan lopen we daar ook niet voor weg. De discussie over de identiteit van Nederland wordt nu gevoerd en in de toekomst zal het niet anders zijn. Ik zie dat andere partijen op het gebied van discriminatie en diversiteit een aantal van onze punten beginnen over te nemen. Wij hebben het idee voor de ‘mystery guest’ gelanceerd om discriminatie bij sollicitaties tegen te gaan. We zijn de eerste geweest die het debat over de afschaffing van de woorden ‘allochtoon’ en ‘autochtoon’ hebben aangejaagd. Dan denk ik: ja, het kan wel, in kleine stapjes.”

Zou Denk bestaan zonder Geert Wilders?

“Geert Wilders is een symbool van onze generatie, de meest herkenbare politicus van Nederland op dit moment. Denk zou zeker bestaan zonder Wilders, omdat de ideeën waar hij voor staat volop aanwezig zijn in dit land. Politici zoals Wilders hebben er slechts voor gezorgd dat die ideeën niet meer latent aanwezig zijn, maar juist openlijk. Ook dat is een ontwikkeling geweest. Van Janmaat naar Verdonk, Hirsi Ali, Fortuyn en Wilders; en de volgende dient zich al aan in de persoon van Baudet.”

Heeft u de felle toon overgenomen van Wilders?

“Nee. Ik geef toe, wij zijn zeker niet altijd politiek correct. Wij gooien misschien een steen in de vijver en zorgen daarmee voor opschudding. Wij zijn ook niet altijd even chic, maar we doen het wel altijd met een doel. En dat doel is heilig. Wij zien een gang naar rechts omdat politici daar een electoraat zien ontstaan en dat moet wat ons betreft weer in balans worden gebracht. Dus wij drukken heel hard de andere kant op.”

Denk zou zeker bestaan zonder Wilders, omdat de ideeën waar hij voor staat volop aanwezig zijn in dit land.

Laten we uw inspiratiebronnen verkennen. De bedevaart is een van de pijlers van de islam. Los van de fysieke reis naar Mekka, wat is de spirituele reis die u nog heeft te gaan?

“Een van de belangrijke principes die ik uit mijn geloof haal is dat je het goede doet en het slechte laat. In die zin zijn wij in het leven bezig met een zoektocht naar de goede dingen. Dat is ook een reis. Ik heb me het afgelopen jaar voorgenomen om me minder druk te maken over allerlei zaken die om mij heen gebeuren. In de politiek heb je te maken met tegenslagen en ik heb de neiging om daarover te gaan piekeren. Als ik ‘s avonds op de bank lig probeer ik het op te lossen. Ik heb geleerd om dingen vaker op hun beloop te laten en daar word je ontspannen van. Als ik in zo’n staat kan blijven verkeren, brengt het me op de meest mooie plekken.”

De zakaat, de aalmoes, is een andere belangrijk principe in de islamitische cultuur. Wat wilt u mensen schenken?

“Een mens-, een maatschappij- en een wereldbeeld. Ik zie dat het mensbeeld van een groep mensen vol zit met onbegrip als het gaat over de multiculturele samenleving. Maar er is een groep mensen die niet kúnnen begrijpen omdat ze de achtergronden en ervaringen missen. We kunnen dus meer doen om de juiste woorden te gebruiken, de juiste verhalen en de juiste beelden om die mensen tools mee te geven. De wereld is niet dezelfde als vijftig jaar gelden. De tijd tikt vooruit en niet meer terug.”

Wat heeft u van uw ouders meegekregen?

“Ik was dertien of veertien jaar oud en kwam met een slecht rapport thuis. Mijn vader riep me bij zich. Hij zei: ‘Als je weer thuiskomt met zo’n rapport, ga je in de kassen werken! Als je je best doet en betere cijfers haalt, dan ga je naar de grote stad’. Niks ten nadele van de mensen die in de kassen werken, maar dat was toen de plek waar je belandde als je je best niet deed. Het hoogst haalbare in het beeld van mijn ouders was een kantoorbaan, geen ‘vieze handen’ maken. Daar zit de emotie van de eerste en tweede generatie migranten en hun kinderen. Je moet je best doen in het leven. Mijn vader gaf me die drive mee. Mijn moeder was de persoon met oog voor haar omgeving. Het zorgzame, het empathische, rekening houden met gevoelens van mensen om je heen. Als je die twee zaken in het leven kunt combineren…”

Tunahan-Kuzu-2-c-Enis-Odaci
Tunahan Kuzu Beeld door: Enis Odaci

Zijn er andere bronnen waaruit u inspiratie put?

“Ik las het boek Macht der Gewoonte van Carla Hoetink, over de naoorlogse politieke cultuur in de Tweede Kamer. Men zegt dat de politiek nu gepolariseerd is, maar uit dat boek blijkt dat de politiek altijd al gepolariseerd is geweest en om dat nu te kunnen duiden vind ik erg fijn. Van zo’n boek raak ik geïnspireerd. Soms krijg ik bijzondere vragen van mijn kinderen, daar haal ik ook inspiratie uit.”

Stel, u bent gestruikeld in het leven en er zijn geen camera’s op u gericht. U wordt met uzelf geconfronteerd. Wie roept u aan, wat zegt u?

“Er zijn zeker momenten dat ik mijn handen ten hemel hef en God aanroep. Dat geeft kracht en rust. Vanuit de religie is het de Schepper die mij draagt; dat ervaar je niet altijd, maar je ervaart het vaak genoeg wél. Ik zoek ook met enige regelmaat de rust op. Dan ben ik graag alleen en kan ik reflecteren. Als ik reflecteer ga ik analytisch te werk en dat doen is voor mij een belangrijke bron van rust. Ontrafelen, overzicht krijgen, dingen uittekenen.”

Wat zou u de lezer willen aanreiken die zich zorgen maakt over de veranderende samenleving?

“Ik zou vooral de volgende vragen willen meegeven: Wie laat jij bepalen wat jouw werkelijkheid is? Wie heeft daar invloed op? Als je die kritische vragen aan jezelf stelt en je weet daar een eerlijk antwoord op te vinden, dan denk ik dat het overgrote deel van de mensen zal aangeven dat hun beeld wordt bepaald door een ander, en niet door hun eigen inzichten. Als je bang bent voor een partij, de islam, een persoon, ga dan op zoek naar de bron van die angst. En de beste methode van onderzoek is om het gesprek aan te gaan. Dat zorgt voor veel meer wijsheid dan dagelijks De Telegraaf lezen.”

Dit artikel werd eerder geplaatst in het blad Volzin (nr. 12 van 2018). Voor meer informatie over Volzin: klik hier.

Wilt u verder lezen?

Dat kan. U kunt deze melding gewoon wegklikken, want wij doen niet aan betaalmuren. Maar goede artikelen schrijven kost geld. Steun daarom onze missie als u ons werk belangrijk vindt en word al vanaf € 5 per maand Vriend/in van Nieuw Wij.

Ik lees eerst het artikel verder.
Enis-DNW (2)

Enis Odaci

Zakelijk leider en Programmaleider Communicatie

Als Zakelijker leider en als Programmaleider Communicatie liggen zijn hoofdtaken op het gebied van het doorontwikkelen van de organisatie …
Profiel-pagina
Al 3 reacties — praat mee.