Twintigers van nu zijn op zoek naar antwoorden op grote, existentiële vraagstukken, terwijl de verwachting van zelfredzaamheid hoog is. Waar eerdere generaties hun houvast vonden in religie, traditie of vaste maatschappelijke structuren, groeit deze generatie op in een tijd waarin zekerheden schaars zijn. Steeds vaker klinkt daarom dezelfde vraag: heeft het allemaal wel zin? Pandit Sharwin Madho (28) komt deze vraag dagelijks tegen. Als geestelijk verzorger bij Defensie en vicevoorzitter van een tempelorganisatie in Zoetermeer begeleidt hij mensen die worstelen met grote of kleine (levens) vragen. Geloof, hoop en liefde staan niet alleen symbolisch gegraveerd in zijn verlovingsring, ze vormen ook de pijlers waarop hij zijn bestaan bouwt.
In het huis waar Sharwin opgroeide, is er een kamer toegewijd aan tempeldiensten. In de kamer bevinden zich beelden, bloemen, geuren en kleuren. Elke dag kwam het gezin daar samen. Hij is de zoon van twee in Suriname geboren ouders. In hun gezin, dat praktiserend hindoeïstisch is, speelde deze “way of life” een centrale rol. “Vroeger gaf dat ons veel verbinding om met elkaar samen te zijn. Het voelde alsof je een gezamenlijk doel had: om als gezin om kracht of zegeningen te vragen. Het leven is niet perfect, maar op zo’n moment voelde het wel perfect. Of het nou een glimlach gaf of een glimlach gepaard met een traan. Je bent gewoon even samen. Dat gaat niemand van je afpakken. Als ik denk aan mijn thuis, waren dat de mooiste momenten.”
Vanuit deze leefsfeer ontstond al vroeg interesse in de rol van pandit. “Je kent het wel, dat traditionele rondje op de basisschool: ‘Wat wil jij later worden?’ Dan zei iedereen brandweerman of politieagent. Toen zei ik al dat ik priester wilde worden.” Zijn ouders moesten vervolgens op gesprek komen bij de juf. “Mijn vader zei tegen haar: ‘maak je geen zorgen, het komt wel goed met hem.’” Veel van Sharwins voorouders waren ook priesters. “Het is er met de paplepel ingegoten.”
Toen hij negen jaar oud was, vloog het gezin naar India, waar hij zijn initiaties in de hindoeïstische leer onderging. “Negen is de voorkeursleeftijd om deze rituelen uit te voeren. De spirituele leergang van het hindoeïsme, de Sanatan Dharma, oftewel de Oneindige Leer, bestaat uit zoveel mooie boeken en geschriften. Als je dat op een jonge leeftijd al meekrijgt, wordt het heel makkelijk om dat ook toe te passen in je leven.”
Het zaadje krijgt water
“Bij mijn opa thuis was het altijd druk. Er was een constante stroom van mensen die naar binnen en naar buiten liepen.” Het overlijden van zijn opa, die in Nederland en Suriname een geliefde pandit was, maakte een grote indruk op de elfjarige Sharwin. “Ik was als laatste kleinkind bij het sterfbed van mijn opa in Suriname, daar heb ik zijn zegening gekregen. Hij heeft heel veel mensen mogen helpen, steunen en begeleiden. Ik vroeg me wel al snel af wie dat dan zou gaan overnemen.”
Eerder dat jaar, op Sharwins verjaardag, had zijn opa hem al een beeld van de godheid Krishna gegeven. “De godheid Krishna heeft ons de Bhagavad Gita gegeven. Een geschrift dat richting biedt aan mensen die veel emoties voelen en veel bezig zijn met de zin van het bestaan.” Het beeld heeft nu een centrale plaats gekregen in de boekenkast van Sharwin en zijn vrouw. Dat jaar was voor hem heel betekenisvol. “Ik had altijd wel die intrinsieke motivatie om het te doen. Het zaadje heeft toen meer water gekregen.”
Wie ben ik? Dit ben ik
Sharwin ademt in en weer uit: “Wie ben ik? Dit ben ik.” Inademen, uitademen. Het zijn de twee Sanskrietwoorden Koham en Soham die samen de kern van zingeving voor hem vormen. (beschrijven zoals hij die begrijpt) Een continu proces van zelfkennis en het delen daarvan met de buitenwereld. “Ik geloof er heilig in dat we een ziel hebben en dat deze ziel weet welke uitdagingen ze aan kan. Maar de verbondenheid tussen lichaam en ziel is nodig om daadwerkelijk dingen te doen in dit leven.” De vraag wie je bent hoeft geen vast antwoord te hebben; ze mag meebewegen. “Ik ben 28 jaar. Ik ben een priester. Dat is best gek. Wellicht zit er een oude ziel in mij, waardoor het aannemelijker is om bepaalde doelen na te streven.”
Sociale media maken dit proces er niet makkelijker op. “Op sociale media laten we ons beïnvloeden door illusies. Wij koppelen een groot zelfbeeld aan heel veel welvaart, terwijl een eenvoudig en betekenisvol leven juist datgene is wat je zou moeten willen. Overal waar je ‘te’ voor zet is niet goed, behalve bij tevreden.” Zelf gebruikt hij alleen Facebook en Instagram. “Ik wil me niet opsluiten in mijn eigen cocon. Ik wil wel ongeveer weten wat er speelt op die platforms, zodat ik weet waar mensen mee zitten als ze bij me komen.”
Op Nieuwjaarsdag liep Sharwin ’s nachts een rondje op de werkvloer van Defensie, niet omdat het moest, maar om simpelweg aanwezig te zijn. Als operationeel geestelijk verzorger hoort hij bij de nulde lijn; hij is present en zijn deur staat altijd open. “Er is geen drempel.” Iedereen mag langskomen, ongeacht zijn of haar religieuze achtergrond. “Uiteindelijk denk ik dat iedereen wel een keertje een moment gaat krijgen waarop ze zichzelf de vraag gaan stellen waarom ze het nou eigenlijk allemaal doen.” Hij wil mensen het vertrouwen en de veiligheid bieden om aan zichzelf te kunnen werken. “Je kan een mens niets leren, je kan hem alleen helpen zichzelf te ontdekken en dat verder te ontwikkelen.”
Na een gesprek met de oud Hoofdkrijgsmachtpandit op de bruiloft van zijn broer, wist hij dat dit een uitdaging was die hij aan wilde gaan. “Militairen bewaken en beveiligen Nederlands grondgebied. Maar de hogere trap daarin is dat zij mensen bewaken en beveiligen die zij zelf niet eens kennen, maar die voor anderen heel dierbaar zijn. Ik help dan graag door een luisterend oor te bieden, of wijze woorden mee te geven op het moment dat zij er misschien doorheen zitten.” Om de wereld van de militair goed te begrijpen, deed hij zelf een tienweekse opleiding aan de Koninklijke Militaire Academie, compleet met fysieke opdrachten en kamperen in de kou. “Als iemand hier zit en zegt dat hij er helemaal doorheen zit, dat het -5 graden was en hij het steenkoud had, dan kan ik echt zeggen: ‘ik snap je.’” Hij hoopt vooral dat mensen iets met zijn woorden en aanwezigheid doen. “Wijze lessen kunnen alleen wijs zijn als je ze ook in werking zet.”
Met de huidige stand van zaken in de wereld hoopt Sharwin dat defensiemedewerkers ook thuis het gesprek voeren. “Heb het thuis over de dynamiek van dit leven en de mogelijke toekomstige realiteit. Ik heb het daar zelf laatst ook met mijn schoonmoeder en ouders over gehad. Mijn moeder werd er emotioneel van. Laat staan dat het om iemand gaat die echt een gevechtsfunctie heeft of die in de voorste linie moet gaan staan. Het gesprek is niet altijd makkelijk, desalniettemin is het heel belangrijk.”
De balans
Eind mei wordt Sharwin vader. Nu is zijn agenda nog volgepropt met tempelbijeenkomsten, gesprekken, bestuursvergaderingen. Met de komst van zijn eerste kind is het nu de kunst om vaker nee te zeggen. “Ik betrap mezelf erop dat bepaalde dingen vast in mijn stramien zitten. Zoals altijd ja zeggen als iemand hulp nodig heeft.” Hij heeft inmiddels geleerd dat zingeving mee verandert met je leven. “Je baseert je zingeving vaak op datgene wat om je heen gebeurt.” Vorig jaar waren zijn prioriteiten anders dan nu. Volgend jaar zullen ze ook weer anders zijn.
Aan mensen die nog zoekende zijn naar de betekenis van hun leven, geeft hij mee: durf fouten te maken, wees eerlijk naar jezelf, en zoek het contact met anderen op. “We hebben in het leven een ander nodig om onze eigen mening te leren kennen, te versterken of te verzachten.” Twijfel is daarin geen zwakte. “Het helpt je om te kijken of de twijfel het waard is van wat je aan het doen bent.” Wat niet helpt, is piekeren. “Ga niet iets verschuiven over een dag, twee dagen, drie dagen. Kies voor duidelijkheid, rust en zingeving, niet voor uitgesteld verdriet.”
Heeft het allemaal wel zin? De vraag blijft, het antwoord verandert. Het doel is niet het vinden van definitieve antwoorden. “Het is oké om soms nog een vraagteken te hebben. Het vraagteken hoeft geen punt te worden.” Zolang je maar vragen blijft stellen. Voor houvast kijkt Sharwin naar zijn ring. Gegraveerd staan: geloof, hoop, liefde. Zijn onveranderlijke waarden, wat er ook verandert.
