In het Brinkhuis van Betondorp valt het licht door de glas-in-loodramen stralend naar binnen. Aan de wand hangen drie grote kleden die buurtbewoners daar samen gemaakt hebben: verleden, heden en toekomst. Dat was ter gelegenheid van honderd jaar Betondorp in 2025. De vrijwilliger in het Brinkhuis vertelt dat deze activiteit daarna tot veel onderlinge verbinding geleid heeft en zelfs tot allerlei handwerkclubjes die nog steeds samen komen in het Brinkhuis: tegen de eenzaamheid en voor de gezelligheid.
Verbinding is een woord dat veel valt in Betondorp, dat bestaat uit ronde pleinen, onderdoorgangen en vaak kleine huizen, gebouwd uit beton in een bijzondere architectuur. Je komt elkaar hier tegen dankzij deze wijze van bouwen. Andere activiteiten vinden plaats Bij Bosshardt en in De Groene Lotus. Er is Hinke in de keuken, een cateraar die ook eenmaal per maand een lange buurttafel organiseert. En er zijn vast nog veel meer initiatieven.
Toch zie je hier en daar nu ook Tesla’s staan voor de grotere huizen. De wijk is natuurlijk ontdekt binnen de huizenmarkt, maar bevat nog steeds allerlei paradijsvogels zoals ooit Johan Cruijff die ook hier vandaan komt. Op zijn huis staat een citaat van hem met de titel: ‘Buitenspelen zou een vak moeten zijn op school.’ Want buiten zijn kinderen in beweging en ontmoeten zo elkaar.
Verbinding zoeken en leggen tussen mensen is steeds meer een uitdaging in deze tijd en dat blijft ook vandaag in Betondorp het grote thema. Daarom kon het Festival van Stille Stemmen hier ook neerstrijken. Een initiatief vanuit De School van Stille Stemmen, die vorig jaar door Renate Schepen werd opgericht, in samenwerking met al haar verschillende docenten, die ook in allerlei podcasts op de website te beluisteren zijn. Zij gaven ook tijdens het festival workshops. Het thema van deze dag was luisteren naar ongehoorde, stille stemmen, ook wel benoemd als ruimer luisteren. Wat hield dat in?
Hoe vaak klinkt het niet: ‘Luister je? ‘Jaa…, ik heb je wel gehoord!’ En dan blijkt die persoon helemaal niets gehoord te hebben. We luisteren slecht omdat we met een oor in onze sociale media zitten en met ons andere oor de beurs- of voetbaluitslagen volgen. Of we luisteren alleen vanuit onze vooronderstellingen en soms oorverdovende oordelen. En daardoor zijn juist de stillere stemmen om ons heen nog minder hoorbaar. Horen we nog wel de natuur, het stromende water, de ruisende regen, de zachte stem die ergens vergeefs klinkt. Voelen we een sfeer in een groep of team aan, ervaren we soms even een verbinding met onze voorouders? Leven we met onze dromen? Waar kan een kunstwerk of een gedicht toe leiden: een gedachte, een wens of een activiteit? Hoe kunnen we zo’n gevoeligheid ontwikkelen?
Er waren die dag na de opening in het Kunstlokaal workshops rond het Japanse Ba, dat zich richt op de emotionele communicatie binnen een groep of team; een workshop rond het maken van kettingverzen zoals traditioneel beoefend wordt in dorpen op Sardinië; rond de verbinding met voorouders zoals dat ervaren wordt in Ghana en andere Afrikaanse landen en ook een workshop rond de bijzondere filosofie van Johan Cruijff, die opgroeide in Betondorp. Men kon ontdekken dat dromen ook een collectieve, verbindende kracht hebben en ook wat kunst en poëzie aan actie teweeg kunnen brengen.
Een wandeling naar de gemeenschapstuin van Betondorp bood kansen om het belang van het permacultuur-principe te verkennen. En een rondleiding door Betondorp maakte de verborgen hoeken van de architectuur zichtbaar. Kortom te veel om op te noemen. Zo bood deze dag vele luisterapparaten, die aan het eind verbonden werden door Lonneke van Heugten, stadsdichter van Alkmaar tot een gedicht, waarin de luisteraars de stemmen herkenden die ze gehoord hadden en ontdekten wat ze misschien later zouden horen. Over stille stemmen in jezelf zoeken of in de andere ander en soms even vinden bij die ene verbinder in de wijk die geregeld bij een oude dame op bezoek gaat, die stille stem die alle onuitgesproken vragen en lijnen om zich heen voelt en samenbrengt. Dat is misschien een streven of voorbeeld dat in deze tijd inspireren kan? ‘Luister je?’
