Je bent jong en actief op Instagram en Snapchat. Al gauw heb je duizend vrienden verzameld. Toch zijn al die ‘vrienden’ geen garantie dat je lekker in je vel zit en probleemloos deelneemt aan het leven. Niet alleen ouderen maar ook jongvolwassenen (18-35 jaar) hebben in toenemende mate te maken met eenzaamheid, leegte en/of stressgerelateerde klachten als een burn out.

Grootschalig onderzoek onder 4.000 studenten aan de Radboud Universiteit Nijmegen (2017) toont aan dat een kwart leegte om zich heen voelt en een vijfde andere mensen om zich heen mist. De rector wil prioriteit geven aan dit zorgelijke fenomeen. Eenzaamheid is een megatrend. Ook onder ouderen neemt eenzaamheid toe, als gevolg van individualisering en verstedelijking.

Om het groeiende probleem van eenzaamheid te doorgronden is het belangrijk om haar niet als ziekte weg te zetten. Ziekte vraagt om medicalisering; om een behandeling, een medicijn. Maar daarmee leggen we de oorzaak buiten onszelf.

Veel hulpverleners menen eenzaamheid te kunnen keren door mensen te ondersteunen in het aangaan van meer sociale contacten. Maar eenzaamheid is niet zozeer het gevolg van sociale isolatie, maar een afgescheidenheid van je innerlijke leven. Andere hulpverleners willen eenzaamheid keren met cognitieve therapie. Maar met meer denken en begrip raak je de werkelijke oorzaak onvoldoende.

De wortel van eenzaamheid ligt niet zozeer in een sociaal of cognitief ‘tekort’ oplossen, maar is vooral gelegen in het leren contact maken met je eigen lijf en bewustzijn.

dessert-157637_1280
Beeld door: Pixabay

Eenzaamheid is een signaal van vervreemding: echt contact met jezelf, en met de diepere laag in jezelf, ontbreekt. Eenzaamheid ontstaat als we het voelen ervan verleren en vermijden. En het wordt een groter probleem als we het willen bestrijden en oplossen.

De weg tot heling bestaat uit de bereidheid om je bewust te worden van patronen die vervreemden. Immers, elk mens loopt wonden op die je niet opnieuw wilt voelen. Daarom ontwikkelen we patronen die gevoelens bijvoorbeeld dempen met fastfood, alcohol of met hard werken. Of we bouwen er weggetjes omheen of stoppen ze diep weg.

De eerste stap om uit die vervreemding te stappen is het toelaten en leren voelen van eenzaamheid. Ook gevoelens van angst, verdriet en boosheid horen daar bij. Pas door bij je gevoelens te kunnen blijven ontstaat ruimte. Want je gaat ze zien als helpers die leiden tot nieuwe patronen. De ervaring groeit dan dat onder die gevoelens een laag bestaat die verbinding en veiligheid biedt. Dit helingsproces wordt versterkt door wezenlijk contact met anderen aan te gaan, dat pas ontstaat als gevolg van een dieper contact met jezelf.

Dit zelfonderzoek geeft zicht op de vervreemdende omstandigheden waarin we leven. Je gaat bijvoorbeeld zien dat het gemis aan hechting in je jeugdjaren het vermogen tot voelen heeft uitgeschakeld. Je leert de competitieve en stressbevorderende cultuur in onderwijs en werk relativeren. En je beseft dat social media je letterlijk afschermen van de ander en van jezelf. De behoefte groeit daardoor om je minder te spiegelen aan anderen. Je kunt je sociaal wenselijke ‘ik’ beter naast je neerleggen.

Met het toelaten van eenzaamheid en het ervaren van de ruimte eronder groeit je innerlijke vrijheid, zelfvertrouwen en het vermogen om echt contact met anderen te maken. Dan voel je je niet langer bang en verlaten, ook als je even alleen bent.

Wilt u verder lezen?

Dat kan. U kunt deze melding gewoon wegklikken, want wij doen niet aan betaalmuren. Maar goede artikelen schrijven kost geld. Steun daarom onze missie als u ons werk belangrijk vindt en word al vanaf € 4 per maand Vriend/in van Nieuw Wij.

Ik lees eerst het artikel verder.
huub

Huub ter Haar

Theoloog en zorgpionier

Profiel-pagina
Al 2 reacties — praat mee.