Filmrecensie ‘Sorda’

Die harmonie blijkt broos. Wanneer hun dochter geboren wordt, raakt hun leven uit evenwicht. Voor Ángela en Héctor betekent ouderschap iets heel anders. Ángela moet haar weg vinden in een samenleving die in alles horend is ingericht en waarin zij telkens opnieuw wordt geconfronteerd met haar anders-zijn.

De film plaatst zich daarmee in een lange traditie van films over doofheid en beperking. Vaak werden zulke verhalen verteld door horende acteurs, soms ook door doven zelf – zoals Marlee Matlin in de klassieker Children of a Lesser God (1986), waarvoor zij een Oscar won. Films kunnen inspireren, maar evengoed vertekenen. Te vaak reduceren ze mensen met een beperking tot slachtoffer, held of schrikbeeld. Authentieke casting, een vertelperspectief van binnenuit en betrokken makers die zelf ervaring hebben met beperking, zijn cruciaal om niet in de val van clichés en melodrama te trappen. Sorda kiest opvallend helder deze weg.

Ángela wordt gespeeld door de dove actrice Miriam Garlo – niet toevallig de zus van regisseur Eva Libertad. Hun persoonlijke gesprekken over moederschap, angsten en verwachtingen in een wereld die vooral door horenden wordt vormgegeven, vormden de basis van deze film. Libertad liet zich bovendien inspireren door verhalen van dove vrouwen over zwangerschap en opvoeding. Het levert een intieme film op, waarin het spanningsveld tussen dove en horende leefwerelden voelbaar en gelaagd wordt verbeeld.

Toch is Ángela niet opgevoerd als “symbool” van de dovengemeenschap. Ze is vooral een vrouw die worstelt met moederschap, met haar relatie, met de band met haar ouders – en die tegelijk wil dat haar dochter weet wie zij is en van haar houdt. Dat zij doof is, vormt een onlosmakelijk deel van haar identiteit, maar niet de hele definitie ervan. De film laat zo zien: Ángela is klaar voor de wereld, maar de wereld nog niet voor haar.

Dan, in de laatste akte, kantelt het perspectief. Een verrassende wending trekt de kijker radicaal Ángela’s stille universum binnen. Alles wat we eerder zagen en hoorden, krijgt een ander gewicht. Het is een keuze die niet alleen cinematografisch knap gedaan is, maar ook existentieel voelbaar maakt hoe leven en liefde zich voltrekken in stilte.

Sorda is daarmee meer dan een verhaal over beperking. Het is een film over liefde, verlies en de zoektocht naar verstaanbaarheid – voorbij de grenzen van taal en geluid.