Filmrecensie van ‘Die My Love’

Tot ik me realiseerde dat ik door die blikvernauwing miste wat het liefdespaar, Grace en Jackson, mij eigenlijk vertelde. In hen komt alles samen wat psychiater Viktor Frankl ooit noemde the unheard cry for meaning – de ongehoorde schreeuw om zin. Als dat de kern is, dan is roepen of wijzen naar dat stel op het scherm volkomen zinloos. Het existentiële vacuüm dat mij als kijker naar zich toe zuigt, is niet alleen een individueel probleem van Grace (Jennifer Lawrence) en Jackson (Robert Pattinson), maar een collectieve neurose van onze tijd – en dus ook van mij.

Grace en Jackson verlaten New York voor de geboortegrond van Jackson, het uitgestrekte Montana. Hij komt er thuis, zij raakt er verloren. In het lege huis in the middle of nowhere verveelt Grace zich, ontevreden, hunkerend naar meer. Na de geboorte van hun zoontje glijdt ze af richting een persoonlijke meltdown. Haar creativiteit als schrijfster droogt op, haar lust blijft onbevredigd, haar relatie verbrokkelt.

Jennifer Lawrence maakt van Grace een baldadig, bijna dierlijk wezen – een katachtige vrouw bij wie je nooit weet wanneer ze zal uithalen. Regisseur Lynne Ramsay zegt daarover: “Soms weet je niet hoeveel van wat Grace meemaakt echt is, en wat er alleen in haar hoofd zit. Ze is als een verwilderd dier. Schaamteloos, fel, een moderne persoonlijkheid. Ze zegt dingen die totaal ongepast zijn.”

Het ligt voor de hand om Grace’ gedrag te zien als een postnatale depressie, maar Ramsay verzet zich daartegen. “Dat is te gemakkelijk,” zegt ze. “Er zijn veel meer lagen. Voor mij is dit een liefdesverhaal waarin hij haar niet kan begrijpen. Hij houdt nog van haar, maar hij snapt haar niet. Grace is een anarchist, een wild dier dat door de wereld in het nauw wordt gedreven. Haar gedrag op feestjes, de manier waarop ze met mensen praat – dat fuck it-gevoel, dat vind ik prachtig. Mensen noemen mijn werk donker, maar ik hou van humor. Jennifer Lawrence is een geboren komiek. Ze doet je lachen. Ik zag hen als een soort Spencer Tracy–Katharine Hepburn-koppel.”

Humor? Die had ik, overweldigd door de vele emotioneel rauwe scènes, ook even gemist – tot ik beter luisterde naar het lied dat Grace en Jackson samen in de auto zingen. In Spite of Ourselves van John Prine en Iris Dement is een scabreuze, tongue-in-cheek ode aan de onvolmaakte liefde. De tekst beschrijft een stel dat elkaars tekortkomingen niet alleen verdraagt, maar erin berusting en zelfs tederheid vindt. De humor van het nummer is dat hun eigenaardigheden en zwakheden hen juist dichter bij elkaar brengen.

Zonder die glimlach zou Die My Love niet meer zijn dan het zoveelste ondraaglijk zware relatiedrama. Maar mét die glimlach – en met de pijnlijke, komische menselijkheid die Ramsay haar personages gunt – wordt het een tedere, woeste en onafgemaakte zoektocht naar een zinvol bestaan.