Ze wijken uit, zoeken onderdak, worden geweigerd. En later moeten ze vluchten naar Egypte om hun kind te redden. Dat is geen idyllisch kerstplaatje, dat is het verhaal van ontheemding en kwetsbaarheid.
En de herders? Die stonden maatschappelijk gezien helemaal onderaan. Nachtarbeiders, randfiguren, mensen zonder status of stem. Juist hén wordt het nieuws als eerste verteld. Niet de machthebbers, niet de bestuurders, niet de keurige burgers met papieren op orde.
Het is wrang, en eerlijk gezegd pijnlijk, dat partijen die zich beroepen op christelijke wortels dit niet lijken te beseffen – of erger nog: het wel weten, maar wegredeneren.
Want het Kerstevangelie vertelt geen verhaal over ordehandhaving of ‘signaalwerking’. Het vertelt een verhaal over menswording aan de rand, over een God die zich niet identificeert met macht, maar met wie buiten de boot valt.
Je hoeft geen theoloog te zijn om dit te zien. Het staat er gewoon. Het kind in de kribbe is geen symbool van gevestigde orde, maar van radicale nabijheid. Van hoop die begint waar mensen geen rechten meer hebben, alleen nog hun bestaan.
Ik zeg dit als ethicus en predikant… Ook de kerken zouden zich nu moeten uitspreken. Wie het Kerstevangelie leest en desondanks ongedocumenteerden criminaliseert, heeft niet alleen het verhaal gemist, maar ook de Eeuwige die erin verschijnt. De christelijke partijen die er aan meewerken maken niet alleen zichzelf te schande, maar ook de Bron waarop ze zich beroepen.
