Naast Eye zijn er tot en met zondag 12 april voorstellingen en diverse activiteiten in twee andere Amsterdamse bioscopen: Rialto De Pijp en Studio/K. Daarna gaat het festival op tournee door het land. Van mei tot en met juni is een selectie van de films te zien in Den Haag, Rotterdam, Groningen en Maastricht.
CinemAsia ontstond in 2008 vanuit de behoefte om de Aziatische cultuur en diaspora zichtbaar te maken in Nederland. Naast het festival organiseert CinemAsia verdiepende activiteiten die discussie en debat stimuleren, stereotypen en discriminatie bestrijden en culturele bruggen slaan. Daarbij is er bijzondere aandacht voor films van en over de Aziatische queer gemeenschap.
In een uitverkochte hoofdzaal van Eye vond op donderdag 8 april de Nederlandse première plaats van de debuutspeelfilm Becoming Human. De Cambodjaanse regisseur Polen Ly was zelf aanwezig. De film speelt zich af in een vervallen bioscoop uit het gouden filmtijdperk (1950–1975) van Cambodja en volgt de beschermende geest Thida, die al decennialang over de ruimte waakt. Wanneer Hai, een jonge journalist, stiekem naar binnen sluipt om afscheid te nemen, ontvouwt hun ontmoeting zich tot een dialoog tussen verleden en heden, waarin verdriet, herinnering en een kwetsbare draad van hoop aan het licht komen.
Polen Ly weet je als kijker te hypnotiseren met verstilde beelden en spaarzame dialogen. Hoewel hij de tijd neemt om zijn verhaal te vertellen, behoudt de film een voorwaartse kracht die blijft boeien.
Polen Ly werd tien jaar na de terreur van de Rode Khmer geboren. Zijn ouders zijn overlevenden van die genocide en behoren tot een zwaar getraumatiseerde generatie. ‘Ik wilde een film maken over mijn moeder’, vertelde hij na afloop van de voorstelling, ‘maar in Cambodja spreken ouders en kinderen heel moeizaam over hun gevoelens. Wij geloven dat over iedere plek een beschermgeest waakt. Zo kwam ik op het idee het verhaal van de oudere generatie te vertellen via de geest van Thida, een slachtoffer van de Rode Khmer die waakt over een vervallen bioscoop.’
De Cambodjaanse samenleving bevindt zich volgens Ly in een stroomversnelling: veel oude gebouwen staan op instorten en moeten plaatsmaken voor nieuwbouw. Het bouwmateriaal wordt gewonnen uit steengroeven, waarvoor complete landschappen worden afgegraven. De tweede hoofdpersoon, de jonge fotojournalist Hai, legt met zijn camera corruptie in de bouwwereld bloot en betaalt daarvoor een hoge prijs. Filmen en publiceren kennen binnen Cambodja beperkingen, waarbij makers hun werk aan controle en goedkeuring moeten onderwerpen. Dat betekent dat een nieuwe generatie opgroeit met de gevolgen van onderdrukking en sociale ongelijkheid. In het verhaal van de film worden de verschillende generaties met elkaar in gesprek gebracht, onder meer door Hai de geest van Thida te laten ontmoeten.
De titel verwijst naar het dilemma van Thida: blijft zij een dolende geest of zal zij incarneren en opnieuw mens worden? Haar aanvankelijke twijfel – mens zijn betekent immers ook opnieuw lijden – schuift ze uiteindelijk opzij. Door een list weet ze bovendien aan een van de voorwaarden te ontsnappen.
CinemAsia 2026 – 8 t/m 12 april in Eye, Rialto de Pijp en Studio/K in Amsterdam – van mei tot en met juni op tournee door het land.
