In de volgende zes punten zal ik het Telegraaf-onderzoek ontleden op de gebruikte methodiek en de manier waarop resultaten al dan niet een antwoord vormen op de gestelde vragen.

Nederlanders vs Moslims

Het onderzoek zet Nederlanders en moslims tegen elkaar af, getuige deze conclusie: “Nederlanders zijn minder optimistisch over de integratie van moslims. De zorgen betreffen met name de derde generatie moslims.”

Maar hoezo? Moslims zijn geen Nederlanders volgens de onderzoekers? In de derde generatie nog niet? Hoe lang gaan we door met dat integratieframe? Tot in de 10e generatie? En wat te denken van witte bekeerde Nederlanders? En hoezo zet je nationaliteit af tegen religie? Het uitgangspunt van dit onderzoek en de verslaglegging is dus een racistisch uitgangspunt waarin moslims over generaties heen (religie en afkomst worden zo vermengd) tegenover de Nederlanders worden gezet. Zo bekeken kunnen moslims niet eens integreren.

Telegraaf-1
Beeld door: De Telegraaf

Verrijking

Er is aan mensen gevraagd of moslims een verrijking vormen. Sinds wanneer moeten mensen een ‘verrijking’ vormen voor de samenleving? Dat gaat nog wat verder dan integratie (of valt dat er momenteel onder?). Met andere woorden, eerst worden moslims met een racistische redenering apart gezet van Nederlanders en vervolgens worden moslims eisen opgelegd die niet aan andere inwoners gevraagd worden.

Telegraaf-2
Beeld door: De Telegraaf

Afstand nemen

Opnieuw wordt gevraagd of moslims voldoende afstand nemen van terrorisme. Een kleine groep vindt van wel, maar een grote groep vindt van niet. Afgezien van het gegeven dat dit nooit gevraagd wordt (en terecht!) aan anderen om publiekelijk afstand te nemen van terrorisme, laat dit ook zien dat het bombardement aan afstandnemingen door moslims (zie de website Muslims condemn) niet al te veel effect heeft. Misschien ter geruststelling van de mensen die het wel voldoende vinden of de groep ‘ik weet het niet / geen mening’.

Telegraaf-3
Beeld door: De Telegraaf

Mening uiten

Afshin Ellian concludeert in de Telegraaf, op basis van geen onderzoek, dat ‘de Nederlanders’ niet durven te zeggen wat ze echt vinden. Want de mening van ‘de Nederlanders’ over islam is niet negatiever geworden volgens dit onderzoek. Dat vind ik ook een opvallende uitkomst, maar de conclusie van Ellian is gebakken lucht. Die uitkomst overigens verleidt de onderzoeker in het verslag ertoe om te stellen dat Nederland geen islamofoob land is. Dat is een beetje komisch op basis van een onderzoek dat zelf ten diepste islamofoob is.

Methodiek

Zoals wel zo vaak geldt is er geen methodische verantwoording van dit onderzoek beschikbaar gesteld. Wat is de non-respons, wat is de correlatie met leeftijd, opleiding, enz. Waar is de complete vragenlijst? Hoe moeten we de uitkomst wegen? Waar zitten de beperkingen van dit onderzoek? Het enige dat we weten is dat moslims wel gevraagd zijn voor dit onderzoek, maar dat de respons van moslims te laag zou zijn voor representatieve uitspraken. Hoe krijg je dat voor elkaar? Wat zegt dat over de selectiviteit van de werving van je respondenten?

Integratie

‘The burden of integration’ ligt in dit onderzoek op de moslims, maar klassiek gezien is integratie toch een tweezijdig proces. Anders hebben we het over assimilatie. Nou zie ik dat hele integratieperspectief niet zo zitten, maar vooruit. Gezien de problematische uitgangspunten van dit onderzoek en van de verslaglegging is de enige conclusie die gerechtvaardigd is: de Telegraaf en de onderzoekers hebben nog een lange weg te gaan om te integreren in een pluralistische samenleving en verantwoord onderzoek te doen.

Op basis van deze en andere kritiek op het Telegraaf-onderzoek heeft journalist Daniel van Dam verantwoording gegeven over de onderzoeksmethode. Op het blog Republiek Allochtonië is daarover meer te lezen.

Martijn de Koning

Martijn de Koning

Cultureel antropoloog

Martijn de Koning is cultureel antropoloog en publiceert via zijn blog CLOSER regelmatig over islam en radicalisering.
Profiel-pagina
Al 2 reacties — praat mee.