Gek genoeg knappen we daarvan op. Want we zijn helemaal niet zulke logisch denkende wezens maar in de kern irrationeel. Dat zie je ook op wereldniveau waar onder een schijn van redelijkheid besluiten genomen worden die ronduit dom zijn. Een paar actuele voorbeelden.

Nog steeds is de slag om het door IS bezette Mosoel gaande, die al in vele vluchtelingen en doden heeft geresulteerd. Toch verwelkomden een paar jaar geleden vele inwoners IS met gejuich in hun stad, hoewel ze wisten van de barbaarse reputatie van deze terreurorganisatie die dagelijks mensen vermoordt, afperst, ontvoert of hun hoofd afslaat. Hoezo, rationeel?

Dan Groot-Brittannië. Ondanks de ernstige waarschuwingen van velen, blijft het land blijkens de recente ‘Queens’ speech’ onvervaard op een harde Brexit afsteven. Toen het land ruim veertig jaar geleden lid van de Europese Gemeenschap werd, was het er zo belabberd aan toe dat het ‘de zieke man van Europa’ werd genoemd. Sindsdien is het opgekikkerd maar gaat nu uit vrije wil  alles in het Kanaal gooien – terwijl voor iedereen duidelijk is dat de rozige beelden van een Brexit een leugen waren. Hoezo, rationeel?

Aan de overkant van de oceaan wordt door president Trump in de gezondheidszorg (‘Obamacare’) zoveel gaten geschoten dat straks ongeveer twintig miljoen Amerikanen zonder ziektekostenverzekering zullen zitten. Van deze groep heeft het grootste deel op Trump gestemd, hoewel ze straks een darmkankeroperatie of speciale begeleiding voor hun gehandicapte kind wel kunnen vergeten. Te duur. Toch blijven ze Trump steunen. Hoezo, rationeel?

Tot slot, dichterbij huis: het referendum, een van de ‘kroonjuwelen’ van D66, een partij die zich nota bene voorstaat op haar rationele denken. Maar wat is de realiteit? Referenda hollen de macht van de burger uit. Stel dat, zoals in Groot-Brittannië gebeurd is, in een referendum besloten wordt dat Nederland de Europese Unie verlaat (een ‘Nexit’). Wie kun je dan nog verantwoordelijk houden voor het feit dat je niet overal meer mag reizen, werken en studeren? Wie kun je aanspreken op het feit dat je bedrijf over de kop is gegaan vanwege de hogere handelstarieven? Kun je dan als ondernemer die bejaarde vrouw in Katwijk die voor een Nexit heeft gestemd in haar keukentje opzoeken en haar verantwoordelijk houden voor het feit dat je door haar je huis moet verkopen? Nee, zoiets kan alleen met volksvertegenwoordigers die je kunt bekritiseren en eventueel in een volgende verkiezing afstraffen.

Laten we het maar erkennen: we zijn ten diepste irrationele wezens. Zo redelijk en logisch denkend zijn we niet – dat is meer iets voor robots. Laten we leren van de traditie van spiritualiteit, van religie en de kerk die al duizenden jaren ervaring heeft met het omgaan met de irrationele kant van ons bestaan. Dat vergroot de kans dat die geen afbreuk doet aan ons leven (en dat van anderen) maar, integendeel, het juist verrijkt.

Dan wordt het ’t hele jaar zomer.

JJ Suurmond

Jean-Jacques Suurmond

Publicist

Jean-Jacques Suurmond is pastor, coach/supervisor en publicist.
Profiel-pagina
Al 13 reacties — praat mee.