In zijn eerste brief legde Mikkers de focus op de interpretatie van heilige teksten, oude theologische conflicten en homoseksualiteit in de kerk. Vandaag reageert Rikko Voorberg op deze brief. Lezers van de brieven zijn van harte uitgenodigd mee te denken en te reageren!

Beste Tom,

Hartelijk dank voor je persoonlijke brief. Je beschrijft in je boek ‘Het voelt echt goed’ hoe een spiritualiteit van verdraagzaamheid eruit zou kunnen zien en hoe uitersten verbonden zouden kunnen worden. Jouw openingsbrief vind ik daarvoor een mooie aanzet. Daar ga ik graag op in.

Je dient in je brief twee ‘hete aardappels’ op. En daar zit ik dan gelijk een beetje mee, want ik ben hier nauwelijks mee bezig. Niet omdat het niet relevant is. Ik heb ook weleens een column geschreven over de binnenkerkelijke discriminatie van homoseksuelen. Maar eerlijk gezegd is dat het dan wel. De vrouw in het ambt, een huwelijkse zegen over een homohuwelijk of de betekenis van die belijdenisgeschriften, ze spelen nauwelijks in mijn werkveld. De vraag die mij voortdurend voorligt, is of ik iets zinnigs kan zeggen over sociale eenzaamheid, de vernietiging van de planeet, vluchtelingenstromen, uitbuiting, raciale discriminatie en geweld. Mijn ‘Mijn God’-campagne zou dan ook meer iets zijn als: (mijn) God gebruikt geen militairen, sorry jongens. En: (mijn) God komt Iphonekindjes bevrijden uit onze westerse klauwen. Of: Mijn God drinkt koffie met onze oma’s en wacht op bezoek. Want wat hebben we in vredesnaam aan een ‘ruimdenkende God die niet zo moeilijk doet als je denkt’ als de wereld in de fik staat? Ik ben benieuwd hoe jij daar tegenover staat.

In je openingsvraag heb je het over een gesprek over aanvaardbaarheid van het geloof, terwijl ik steeds zoek naar een manier van denken, leven en hopen die tegen het zere been van onze samenleving schopt. Misschien is onaanvaardbaarheid wel interessanter. Ik hoef niet per se de kerk te veranderen, ik wil een andere wereld. En dat herken ik bij de Remonstrantse Kerk die ooit al een soort homohuwelijken sloot voordat het wettelijk toegestaan was. Maar de samenleving is nu goeddeels om. Waarom moet dan ook de kleine orthodoxie per se mee? Jouw pleidooi voor het ontnemen van de ANBI-status verbaasde me dan ook. De Remonstranten hebben in hun geschiedenis toch een hele slechte ervaring met een overheid die zich in kerkelijke geschillen mengt? En dat is precies wat je hiermee vraagt. In elk geval maak je slapende honden wakker, terwijl juist de Remonstranten zouden moeten vechten voor gewetensvrijheid.

De diepe bewuste en onbewuste discriminatie van homoseksuelen binnen en buiten kerken is absoluut uiterst beroerd. En terecht dat je je vraagt of de homo’s in onze kerken wel veilig zijn. Het ding is alleen, je kunt die kerken aanspreken op discriminatie maar je kunt hen niet vragen in naam van God een zegen te geven aan iets waarvan zij geloven dat je dat niet in naam van God kunt doen. De kerk is nou eenmaal geen ambtelijk apparaat en de zegen geen overheidshandeling. Het is een afgewogen gewetensbesluit of iets volgens de opvatting van die gemeente de zegen van God kan wegdragen. Wat orthodoxe kerken nodig hebben voor zij een kerkelijk homohuwelijk zouden kunnen sluiten is een orthodoxe argumentatie voor het homohuwelijk. Vrijzinnige argumenten en culturele dwang helpen niet verder. Kijk, de homo’s uit een orthodoxe kerk kunnen allang een kerkelijke zegen krijgen over hun huwelijk, ze hoeven alleen maar Remonstrants te worden of iets soortgelijks. Maar daar voelen ze zich blijkbaar niet thuis. Ze willen de orthodoxie, en dus een orthodox pleidooi voor dat huwelijk.

In de tussentijd vind ik dat een andere vraag gesteld moet worden aan de orthodoxe kerken. Want wat is dán het ‘evangelie’ voor de homo-broers en zussen? Seksuele onthouding tot de dood, vind ik geen evangelie. Dat vind ik armoe. En dan daarbij pretenderen dat je hen wel door dit moeilijke leven heen helpt, zonder daar vormen voor te hebben, vind ik helemaal beroerd. Er is weinig zo verschrikkelijk eenzaam als celibatair homoseksueel zijn in een klassieke gezinnetjeskerk. Zelfs als je daar uit eigen theologische overtuiging voor gekozen hebt. En dan niet aankomen met de hemel, dat deed Jezus ook niet. Die begon hier op aarde met bevrijding en hoop. Misschien moet een orthodoxe kerk eerlijk zijn en zeggen: ‘wij kunnen tot onze frustratie niets anders lezen dan dat een huwelijk alleen voor hetero’s is en we hebben geen enkele vorm om die pijn te verzachten. Sorry’. Dat zou eerlijk zijn.

Tom, hierbij een eerste beantwoording van de vragen die je me hebt voorgelegd. Tussen de regels vind je antwoorden op vragen naar ‘waarheid en verbeelding’ en waarom ik denk dat belangrijke gesprekken over religie altijd spannend zijn. Ook zitten er een aantal vragen aan jou in. Ik ben benieuwd waar jij graag op ingaat.

Rikko

Rikko-Voorberg

Rikko Voorberg

Theoloog

Rikko Voorberg is theoloog, theatermaker, schrijver en columnist.   …
Profiel-pagina
Nog geen reactie — begin het gesprek.