De Palestijnse christen en mensenrechtenactivist Rifat Kassis en oud-patriarch Michel Sabbah stuurden onlangs namens Kairos Palestina een brief aan de PKN in de aanloop naar de synodevergadering. Zij wijzen op het tweede Palestijnse Kairosdocument – Kairos II -, dat in november 2025 uitkwam. Ze schrijven: “Wij wijzen u nadrukkelijk op uw dringende verantwoordelijkheid om u te verzetten tegen het onrecht van de bezetting en de genocide, onrecht dat u met eigen ogen hebt gezien, onrecht dat wordt gesteund door christelijke zionisten (die, zoals u weet, nadrukkelijk aanwezig zijn in de Protestantse Kerk in Nederland). Gezien de nijpende urgentie van onze situatie, gezien de verantwoordelijkheid van kerken en burgers om op te komen tegen onrecht, en in het bijzonder tegen een misdaad van de omvang van genocide die wordt gepleegd door de staat Israël, een staat die een bondgenoot van de Nederlandse staat blijft, eisen wij van u niet alleen dat u naar onze stem luistert, maar ook dat u reageert op ons document en onze oproep tot berouw, solidariteit en profetische actie.”
Op de agenda van de synode ontbreekt dit document vooralsnog, zo constateren de kritische PKN-ers. “Ook de doorgaande Israëlische etnische zuivering en genocide die de staat Israël uitvoert, zijn niet geagendeerd. Binnen de PKN is er, zoals we zagen tijdens de laatste Rode Lijn-demonstratie, een groep predikanten en leden die de staat Israël actief blijven steunen vanuit een expliciet christelijke motivatie. Zulk christelijk zionisme is door het dagelijks bestuur van World Council of Reformed Churches (WCRC) in oktober 2025 verworpen.”
“Palestijnse christenen wijzen er in Kairos II op dat de huidige Israëlische genocide moet worden gezien in lijn met decennia Israëlisch settler-kolonialisme,” zo schrijven de kritische kerkleden in een brief aan alle leden van de PKN-kerkvergadering. “Dat Israëlische kolonialisme kan vervolgens niet los gezien worden van de langere geschiedenis van Europees christelijk geïnspireerd kolonialisme, dat eveneens genocidaal was. Dat Europese kolonialisme bestempelde joden vanuit een houding van witte christelijke suprematie tot buitenstaanders, zij waren geen echte Europeanen. Het uitblijven van een heldere veroordeling van de Israëlische genocide en van werkelijke solidariteit met Palestijnen, ook binnen de PKN, komt voort uit diezelfde witte christelijke suprematie. Het komt voort uit de doorgaande racialisering van ‘semieten’, die nu vooral moslims treft en degenen die met hen geassocieerd worden.”
Roeping om kerk van Christus te zijn
De leden van de Alternatieve Synode willen een goed voorbeeld geven aan de PKN en voelen zich verplicht te reageren op Kairos II. “Meer nog, we stemmen hartgrondig met hen in dat solidariteit en profetische actie noodzakelijk zijn en een verplichting van de kerk die zegt te willen opstaan tegen onrecht en voor verdrukten. De synode zegt de taak te hebben om ter hand te nemen wat het leven van de kerk in de wereld kan bevorderen. De synode richt de blik ook naar buiten, op haar roeping om kerk van Christus te zijn in de wereld, in de samenleving, dichtbij en in de verte. Wij menen dat de synode in deze cruciale rol te kort schiet, als zij geen gehoor geeft aan wat Palestijnse christenen met klem van ons vragen.”
De Alternatieve Synode wordt georganiseerd naar aanleiding van de woorden die Omar Harami, directeur van Sabeel Jeruzalem, vaak zegt in de richting van medechristenen: ‘Jullie zijn de kerk’. Vanuit die gedachte komt een groep van ongeveer twintig dominees en andere PKN’ers tijdens de Alternatieve Synode samen om wél een reactie te formuleren op Kairos II. De Alternatieve Synode vergadert op zaterdag 18 april van 10.00 tot 13.00 uur in zaal 21 in Congrescentrum De Werelt, Lunteren. “De respons op Kairos II die we tijdens deze synode formuleren, bieden we graag aansluitend aan u aan,” zo stellen de kritische kerkleden. En zij vervolgen: “Vanzelfsprekend bent u van harte welkom om (even) bij ons aan te sluiten. We weten en waarderen dat ook binnen de synode de wens leeft gehoor te geven aan de acute noodkreet van onze Palestijnse medechristenen.”
Tot de leden van de Alternatieve Synode behoren onder meer Riet Bons-Storm, Janneke Stegeman, Noud Fortuin, Chris Kors, Judith van den Berg, Sander Ris, Thirza Snoek en Remco van Mulligen.
We hebben met een conflict te maken, of we het leuk vinden of niet, waar wereldwijd joden, christenen en moslims betrokken zijn. De strijdende partijen hebben miljoenen en miljoenen (fanatieke) aanhangers. En het schijnt dat iedereen gelijk heeft en degenen die daar niet mee eens zijn, hebben ongelijk. Zo blijf je lekker bezig. Ik hoor al weet ik hoe lang al een kakafonie aan geluiden en besef dat al die geluiden datgene in stand houden wat zij beweren juist niet te willen. De religieuze leiders van jodendom, christendom en islam falen. Zij weigeren om gezamenlijk in actie te komen om te bewerkstelligen dat er een rechtvaardige vrede komt voor alle betrokkenen. Allen wassen hun handen in onschuld en vinden geen schuld bij zichzelf. Religieuze leiders van jodendom, christendom en islam zijn medeschuldig aan de huidige situatie alle zullen ze alles van stal halen dat zij onschuldig zijn en het allemaal aan die ander ligt, op dat punt zijn de religieuze leiders en politici het met elkaar hardgrondig eens. Alleen naar Israel wijzen, of alleen naar de Palestijnen, of weet ik wie, zo laat de geschiedenis zien maakt de boel alleen maar erger. Alleen opkomen voor Palestijnse christenen lijkt mij zich afzetten tegen de Generale Synode dan een werkelijke bijdrage die de weg wijst richting een rechtvaardige vrede voor alle betrokkenen.
Hallo Binjamin, de kritische kerkleden komen op voor de groep mensen die stelselmatig wordt gediscrimineerd en slachtoffer is van Apartheid en landroof. Dat zijn niet Israëlische joden (zij hebben juist privileges), maar Palestijnen. En de staat Israël is verantwoordelijk voor dit structurele gewelddadige onrecht. Het is dus geen strijd tussen Joden en Palestijnen, maar het gaat om onrecht dat moet stoppen. Het gaat om kritiek op de gewelddadige politiek van de staat Israël die soms ook tegengeweld uitlokt. Als het onrecht jegens de Palestijnen stopt, is dat beter voor iedereen. Kritiek op Israël is dus wat anders dan kritiek op Joden. Dat zien deze kerkleden haarscherp. Nu jij nog!
Perry, Sjalom! Nu ik nog. Daar gaan we dan: Wellicht is u ontgaan dat er wellicht meer mensen zijn dan u denkt die het verschil niet weten tussen een jood en een Israelier, dit gewoon even ter informatie, een van de redenen dat antisemitisme is toegenomen. En of u het leuk vindt of niet de religie speelt een grote rol in dit hele conflict. Wereldwijd zijn er miljoenen (fanatieke) aanhangers van Netanjahoe die zich beroepen op Gods Woord, daar kunnen wel de ogen voor gesloten worden maar dat betekent nog niet dat die realiteit niet bestaat. Leg anders eens uw oor te luisteren bij opperrabbijn Jacobs en de christenen voor Israel en is het niet zo dat miljoenen moslims zich op Allah beroepen dat er een Groot Islamitisch Palestina behoort te komen? En al die miljoenen en miljoenen mensen die een kakafonie aan geluiden en meningen produceren, brengen in mijn visie een rechtvaardige vrede geen stap dichterbij, integendeel. Het is heel goed dat er opgekomen wordt voor de Palestijnse christenen maar waarom niet voor alle Palestijnen, zover mij bekend maakt de regering van de staat Israel geen onderscheid tussen christelijke en islamitische Palestijnen. Alleen opkomen voor de Palestijnen of Israeliers ; alleen opkomen voor joden of moslims heeft tot op de dag geen stukje rechtvaardige vrede voor alle betrokkenen, naderbij gebracht. Integendeel de vijandschap tussen mensen, tussen bevolkingsgroepen, zijn alleen maar verslechterd, zowel in Israel als hier. Wanneer de religieuze leiders van jodendom, christendom en de islam niet bereid zijn om gezamenlijk in actie te komen voor een rechtvaardige vredesoplossing voor alle betrokkenen zal daar nooit vrede komen. Het is ten diepste een godsdienstoorlog om het ”heilige land.” Heilig voor jood, christen en moslim, dat de politiek er zich op gestort heeft betekent niet dat het daarom geen godsdienstoorlog meer zou zijn. Wil er ooit een rechtvaardige vrede komen voor alle betrokkenen dienen joden, christenen en moslims die in de kracht van het gebed geloven eens aan de slag gaan om gezamenlijk te bidden voor elkaar en het land. Ik sluit een voorbeeldgebed in.
Vrede tussen Israël en de volkeren.
Moge de Allerhoogste, aangeroepen met de Naam: Eeuwige, God, Allah ons allen zegenen en behoeden en mogen wij elkaar zegenen en behoeden.
Moge de Allerhoogste, aangeroepen met de Naam: Eeuwige, God, Allah ons Zijn gelaat toewenden en genadig zijn en mogen wij ons gelaat elkaar toewenden en tot genade zijn.
Moge de Allerhoogste, aangeroepen met de Naam: Eeuwige, God, Allah Zijn oog op ons gericht houden en vrede naderbij brengen en mogen wij onze ogen op elkaar gericht houden en vrede stichten.
Moge de Allerhoogste, aan geroepen met de Naam: Eeuwige, God, Allah onze landen zegenen en behoeden en mogen wij gezamenlijk onze landen zegenen en behoeden.
Moge de Allerhoogste, aangeroepen met de Naam: Eeuwige, God, Allah onze landen Zijn gelaat toewenden en genadig zijn en mogen wij gezamenlijk ons gelaat deze landen toewenden en genadig zijn.
Moge de Allerhoogste, aangeroepen met de Naam: Eeuwige, God, Allah op deze landen Zijn oog gericht houden en onze harten verblijden om gezamenlijk hier vrede te stichten.
.
Gelezen, en kennis van genomen: erg kritisch verslag, dat gehoord moet worden en waarop het goed is actie te ondernemen. Ik kan de strekking van de PKN actieleden goed begrijpen, al sta ik zelf met de rug tegen de muur, en kan ik in deze geen bijdrage tot actie ondernemen.