Naast Eildert Mulder en Gershon Baskin zal mede-organisator Hanneke Gelderblom, afkomstig uit de liberaal-joodse gemeenschap in Nederland, deelnemen aan het gesprek. Gelderblom is, zo meldt de uitnodigingstekst, “erg gecharmeerd” van de visie van de Alliance for Two States.
Mulder is niet de enige die geen tweestatenoplossing meer voor zich ziet. Zo bestaat de One Democratic State Campaign en werd in Nederland eerder het initiatief genomen tot de One State Foundation. Oud-diplomaat Angelique Eijpe van deze stichting schreef in 2024 in een artikel in Trouw: “Er wordt al ruim dertig jaar gesproken over de tweestatenoplossing als dé oplossing voor het conflict. En al ruim twinitig jaar is voor geïnformeerde diplomaten en politici kraakhelder dat die oplossing niet (langer) in het verschiet ligt. Sinds 1993 heeft Israël de kolonisatie van de Westelijke Jordaanoever alleen maar verstevigd. Daarmee is de één-staat-realiteit de facto verder geconsolideerd. Achter gesloten deuren erkent men dan ook dat de tweestatenoplossing een gepasseerd station is.”
Gershon Baskin richtte in februari 2025 juist de Alliance for Two States op. Baskin is directeur Midden-Oosten van de International Communities Organisation (ICO). De ICO is een in het Verenigd Koninkrijk gevestigde ngo die actief is in conflictgebieden waar vredesprocessen zijn mislukt. Baskin werd geboren in een joods gezin in New York City en raakte als tiener betrokken bij de burgerrechtenbeweging en de beweging tegen de oorlog in Vietnam. Hij studeerde onder meer internationale betrekkingen en specialiseerde zich in het Midden-Oosten.
In september 1978 emigreerde hij naar Israël waar hij zich aansloot bij het programma Interns for Peace en woonde van 1979 tot 1981 in Kafr Qara, een Palestijns-Arabisch dorp in Israël waar hij als gemeenschapsorganisator en jeugdleider werkte en begon bruggen te slaan tussen de Israëlisch-Palestijnse gemeenschap van Kafr Qara en nabijgelegen Israëlisch-joodse gemeenschappen. In 1982 was Baskin werkzaam bij het Israëlische Ministerie van Onderwijs als coördinator voor onderwijs gericht op coëxistentie tussen het joodse en het Arabische schoolsysteem. In die functie, die hij zelf had gecreëerd, werd hij de eerste ambtenaar van Israël die verantwoordelijk was voor de betrekkingen tussen de joodse en Palestijnse burgers van Israël.
In 1983 richtte Baskin, onder auspiciën van het kabinet van de premier en het ministerie van Onderwijs, het Instituut voor Onderwijs voor Joods-Arabische Coëxistentie op, dat hij ook leidde. En na de eerste intifada in maart 1988 richtte Baskin het Israel/Palestine Center for Research and Information op, gericht op een “twee-staten-oplossing voor twee volkeren”. Baskin was 24 jaar lang, van 1988 tot eind 2011, mededirecteur van dit centrum. In deze periode organiseerde en faciliteerde Baskin, samen met Zakaria al Qaq en Hanna Siniora, meer dan tweeduizend bijeenkomsten van Israëlisch-Palestijnse werkgroepen over onderwerpen als veiligheid, economie, water en vredeseducatie.
In oktober 1992 nam Baskin het initiatief tot een reeks geheime bijeenkomsten in Londen met voormalige Israëlische veiligheidsfunctionarissen en Palestijnse functionarissen van de PLO. Deze gesprekken legden de basis voor latere veiligheidsafspraken in de Oslo-akkoorden. In 1994 werd Baskin extern adviseur voor het vredesproces bij een geheim team opgericht door premier Yitzhak Rabin. Van 2006 tot 2023 voerde Baskin veel onderhandelingen met Hamas, naar aanleiding van de ontvoering door Hamas van de Israëlische Gilad Shalit.
Na de aanslagen van 7 oktober 2023 zette Baskin zijn inspanningen voort om de vrijlating te bewerkstelligen van gijzelaars die door Hamas, de Islamitische Jihad, de PFLP en individuele personen naar Gaza waren meegenomen. In 2022–2023 (vóór 7 oktober) werkte hij achter de schermen met de voormalige Israëlische premier Ehud Olmert, de voormalige Palestijnse minister van Buitenlandse Zaken Nasser Alkidwa en Fatah-activist Samer Sinijlawi aan een toekomstplan dat in juli 2024 door Olmert en Alkidwa werd ondertekend. Het behelst een tweestatenoplossing op basis van de grenzen van 4 juni 1967, met een landruil van 4,4 procent en een oplossing voor Jeruzalem, gebaseerd op twee hoofdsteden in Jeruzalem en de Oude Stad van Jeruzalem onder gedeeld en ook internationaal toezicht.
Baskin heeft zich decennialang enorm ingezet voor twee staten. Tegelijk vragen steeds meer analisten, onder wie arabist Eildert Mulder, zich af of een tweestatenoplossing vandaag nog wel kansen biedt. Ook menen voorstanders van een gezamenlijke democratische staat dat één zo’n confederatieve staat de meest rechtvaardige oplossing biedt omdat het hele land van de rivier tot de zee op die manier niet verdeeld, maar door alle bewoners samen gedeeld wordt.
Dat betekent wel het einde van een specifiek joodse staat, wat voor mensen die daaraan hechten een brug te ver is – ook voor gematigde Israëli’s als Baskin die, tegen de expansieve klippen op, blijven pleiten voor vreedzame coëxistentie in twee staten.
Het probleem is dat Israel een etnostaat is, en daarmee inherent racistisch tegen Palestijnen.
Of er nu een of twee staten komen, beide moeten volledige gelijkwaardigheid van Joden en Palestijnen onderschrijven.
Het probleem met de tweestatenoplossing is dat het vooral een excuus is om Israel als een inherent racistische etnostaat voort te laten bestaan. Je ziet wat zo’n etnostaat doet: etnische zuivering, apartheid en genocide