Het zijn weer de dagen waarop we mogen vertragen, terugblikken op het afgelopen jaar en voorzichtig vooruitkijken naar het nieuwe jaar. Terwijl ik dit schrijf is het nog Chanoeka en tegelijkertijd bijna Kerstmis. Met de dialoogcommissie van de Liberaal Joodse Gemeente Amsterdam organiseerde ik het evenement Licht in de Duisternis waarbij meer dan honderd mensen van verschillende religieuze en levensbeschouwelijke achtergronden zelf een eigen lichtje zullen ontstaken met hun intentie voor 2026 om met elkaar in gesprek gaan.
De Chanoeka kandelaar werd aangestoken. De rabbijn, imam en predikant lieten ieder een jongere aan het woord door hen te interviewen over hoe zij perspectief voor de toekomst zien. Er was muziek en soefganiot (Joodse Berlinerbollen). Ook stonden we stil bij andere lichtfeesten zoals Diwali. Het belangrijkste is dat we met ons allen kiezen voor het licht. Het licht dat de duisternis uiteindelijk altijd overwint. Hoop als middel tegen wanhoop.
Soms voelt die wanhoop heel nabij. Zoals recent tijdens de laffe aanslag op de Joodse gemeenschap van Sydney, die ons allen schokte. Maar de rode draad van afgelopen jaren was voor mij wel de enorme weerslag, die de kwestie Israël-Palestina en de oorlog in Gaza had op ons land, onze steden, media, universiteiten, theaters, straten, stations, social media en mijn eigen persoonlijke leven.
Wanneer ik keek naar de situatie daar, voelde ik een mix van verdriet, frustratie en machteloosheid. Al jaren zet ik me in voor vrede en verbinding. Voor dialoog, ook wanneer het echt pijnlijk en ongemakkelijk is. Met een speciale voorliefde voor de interreligieuze dialoog en veel ervaring in het bij elkaar brengen van Joden en moslims en ook Palestijnen en Israëli. Die vreselijke oorlog breekt mijn hart. Zoveel onnodig lijden, dood en verderf.
Niet zelden worden ikzelf of anderen binnen mijn gemeenschap hier onterecht verantwoordelijk voor gehouden. Ik kan u verzekeren dat, hoewel ik onze feestdagen blijf vieren en kracht blijf putten uit de prachtige rituelen, het er niet leuker op geworden is voor Joden in Nederland de afgelopen jaren. Mijn positie is de enige waarvoor ik met hart en ziel kan kiezen. Namelijk bewust van mijn eigen identiteit, trots op mijn afkomst en tegelijkertijd in het midden. Met Palestijnse vrienden en Israëlische vrienden en familie die mij allen zeer dierbaar zijn. Realistisch met betrekking tot de vooralsnog politieke en diplomatieke uitzichtloosheid van afgelopen decennia en tegelijkertijd idealistisch, omdat ik ervan overtuigd ben dat vrede uiteindelijk duurzamer is dan oorlog, licht het uiteindelijk zal winnen van duisternis en liefde sterker is dan haat.
Deze positie lijkt comfortabel, maar is dat allerminst. Meestal ontaarden incidenten, en dat waren er vele afgelopen jaar, in vrij tribale discussies, waarin de keuze zwart-wit wordt gepresenteerd. Het is het óf-óf denken. Laat ik nou van het én-én denken en de nuance zijn. Mateloos impopulair tegenwoordig. Zo kun ja als verbinder eenvoudig op beide flanken voor verrader worden uitgemaakt. Meer nog dan door diverse gemeenschappen, die een link hebben met de zo verwoestende situatie in Israël-Palestina, komen deze opgelegde loyaliteiten regelmatig vanuit de politiek.
Daarom maakte mijn hart een sprongetje toen ik het initiatief zag van een apolitieke, humanitaire stichting die Outbrave Relief heet. Opgezet door een Nederlandse Joodse vrouw, die het tot haar doel heeft gemaakt pasgeboren baby’s en hun moeders aan weerszijden te helpen. Mirjam van de Giessen heet deze heldin. Dit doet ze samen met een gemengd bestuur waarin zowel de Palestijnse als Israëlische stem vertegenwoordigd is. Het is volstrekt uniek! En ik zou er zo tijdens Chanoeka en vlak voor kerst graag aandacht voor vragen.
Ze bieden traumasensitieve kraamzorg aan moeders en pasgeborenen die leven met de ingrijpende gevolgen van oorlog, vooral in Gaza en ook in Israël. Duizenden vrouwen in Gaza moeten hun baby’s verzorgen terwijl ze zelf kampen met uitputting, angst, verdriet en ontheemding. De kraamtijd — normaal een periode van rust, herstel en hechting — wordt nu overschaduwd door stress, verlies en het wegvallen van ondersteunende netwerken. Dit laatste geldt, in weliswaar heel andere omstandigheden, ook voor jonge moeders in Israël. Daarom is het de missie van Outbrave Relief om zowel Palestijnse als Israëlische moeders te helpen herstellen, hun veerkracht te versterken en de basis te leggen voor een gezonde toekomst van de generaties die volgen.
In 2026 willen ze het aantal traumasensitieve kraamvisites verdrievoudigen en 4.000 opvouwbare babybedjes en 500 kraampakketten leveren aan gezinnen in Gaza. In essentie is Outbrave Relief een bewuste keuze om trouw te blijven aan diep menselijke waarden en compassie in een gepolariseerde wereld.
De stichting werd eind december 2024 geregistreerd in de Verenigde Staten, omdat een lokale organisatie formeel niet tegelijkertijd Israëlische én Palestijnse gemeenschappen kan ondersteunen. De Amerikaanse registratie maakt het wel mogelijk om onafhankelijk en volgens internationale regelgeving aan beide kanten van de grens te werken. De organisatie wordt geleid vanuit Jeruzalem, van waaruit er wordt samenwerkt met regionale partners.
Deze winter starten ze ook een Nederlandse stichting, om nog beter te kunnen samenwerken met Europese partners. De campagne waar ik graag persoonlijk acute aandacht voor zou willen vragen, gezien de barre winter die eraan komt, is die voor veilige babybedjes in Gaza. Deze stichting is de enige, die zowel de toestemming als de capaciteit heeft om duizenden noodbedjes te leveren aan moeders in Gaza op korte termijn.
Kijk hier https://www.gofundme.com/f/help-us-deliver-1000-safesleep-baby-beds-to-gaza en lever een bijdrage! Alle andere initiatieven, ook in Israël, zijn te vinden op de website van Outbrave Relief.
In mijn traditie zijn intentie en woorden heel belangrijk, maar zonder daden krijgen ze geen vorm. Vandaar dat ik me committeer aan deze organisatie en deze actie. Het staat een ieder natuurlijk vrij te doen en laten wat goed voelt, maar ik hoop dat ik hiermee anderen kan inspireren. Zoals zowel in het jodendom als in de islam te lezen valt: “Wie een mensenleven redt, redt de hele wereld”.
Chanoeka sameach en een vrolijke en gezegende kerstmis!
