Als ik de volgende ochtend naar buiten kijk word ik blij van de met sneeuw bedekte tuin. Ik stel me voor hoe die gaat ontluiken in het voorjaar. De tuin is nog in ontwikkeling, we brengen leven terug en vergroten de biodiversiteit. Elke stap die we zetten om dat te bereiken maakt me blij, omdat het ons dichterbij de realisatie van onze droom brengt: een eetbare tuin waar het voor mens en dier goed toeven is.
Onze tuin is een mooie metafoor voor de wereld. Henrike Gootjes schrijft in haar boek Regeneratie – creatieve en levenslustige strategieën van uitputting naar regeneratie dat er 3 stappen nodig zijn om in het geraas van deze wereld overeind te blijven. Stap 1 (in mijn woorden): de realiteit onder ogen zien. Niet wegkijken van wat er gebeurt, en er ook niet in verdrinken. Stap 2: je de nieuwe wereld voorstellen, dromen! Als je weet waar je naar toe wilt geeft dat immers richting. En stap 3: stappen zetten, binnen jouw mogelijkheden en capaciteiten, om die wereld te realiseren. Dat is niet altijd makkelijk en je kunt je er heel eenzaam bij voelen.
Het goede nieuws is dat je al lang geen uitzondering meer bent. Er gebeurt heel veel in de zogeheten ‘onderstroom’. Jelleke de Nooij van Tol heeft er een boek over geschreven. Een must-read wat mij betreft: Voorlevers van de nieuwe samenleving. Ze schrijft over hoe in de chaos van dit transitietijdperk, de tussentijd, nieuwe initiatieven en organisatievormen ontstaan. Ze schrijft over afbrekers en ombouwers, pioniers en voorlevers, verbinders en versnellers, zichtbaarmakers en mogelijkmakers.
Wish it, dream it, do it
Het boek bevat een veelheid aan organisaties, bedrijven, beleidsmakers, burgers en ngo’s, allemaal mensen die stappen zetten naar die betere wereld. Ik word bijvoorbeeld blij van Jessica den Outer, voorloper in Nederland waar het gaat om Rechten voor de Natuur. En op het gebied van de hervorming van onze economie: United Economy, dat een handelsomgeving biedt aan duurzame ondernemers en zo een nieuwe vorm van economie uittest. Affiniteit voel ik ook met Grootouders voor het klimaat (mijn man is er een!), die zich inzetten voor een gezond leefklimaat voor hun kleinkinderen. Natuurlijk staan er ook veel voorbeelden in van regeneratieve landbouw, zoals Burgerboerderij De Patrijs. Door hier ons eten te kopen en er ook geld en tijd in te investeren, voel ik me onderdeel van de onderstroom. Voedsel produceren op een manier die bijdraagt aan het herstel van bodem, biodiversiteit en landschap; ook de omvorming van onze tuin past hier in.
En dan zijn er de netwerken van duurzame doeners, waar je terecht kunt voor steun en inspiratie voor je (volgende) stappen en waar je je onderdeel voelt van de grotere beweging. Zelf ben ik onder meer aangesloten bij Happy Planet Professionals; de WEL beweging, die positief taalgebruik bevordert (immers: wat aandacht krijgt groeit) en de IDG Hub in de Achterhoek, waar we ons voeden aan de hand van de Inner Development Guide.
De onderstroom
Ik moet denken aan de ondergrondse in de Tweede Wereldoorlog. Hoe mensen, uit het zicht van de buitenwereld, aan onderduikers een thuis gaven, illegale passen maakten, de Trouw rondbrachten. Een mooie term: de ondergrondse. Onder onze grond bevindt zich het mycelium, het verrassende en voor ons onzichtbare netwerk van ondergrondse schimmeldraden, dat het leven op aarde voedt en in feite ook draagt.
En zo is het nu ook bij al die initiatieven die er leven in de ‘onderstroom’. Je ziet ze misschien niet, maar ze zijn er wel, en ze werken allemaal aan stukjes van die nieuwe samenleving. Dus houd hoop, zoek elkaar op, praat erover. En zijn meer mensen dan je denkt bezig met het vormgeven van de nieuwe gedroomde samenleving.
Verder lezen of luisteren:
- Voorlevers van de nieuwe samenleving – Jelleke de Nooy van Tol.
- Podcast van De Correspondent: inspirerend interview van Lex Bohlmeijer met Jelleke de Nooy van Tol.
- Regeneratie – creatieve en levenslustige strategieën van uitputting naar regeneratie – Henrike Gootjes.
