Schouten beschrijft drie manieren om de werkelijkheid te benaderen: rationaliteit (analyseren en benoemen), ervaren betrokkenheid (via kunst, verhalen en mythen) en transcendentie (geraakt worden door het mysterie van het bestaan). Onze cultuur richt zich vooral op rationaliteit, terwijl juist verwondering en spirituele betrokkenheid leiden tot intrinsieke motivatie om de natuur te beschermen.
Hoewel het dominante systeem nog op groei is gericht, ziet Schouten hoopvolle initiatieven die welzijn boven welvaart plaatsen. Religies en filosofieën bieden inspiratie voor respect, matigheid en altruïsme. We hebben nieuwe, positieve verhalen nodig die perspectief bieden en uitnodigen tot een zachtere, meer verbonden wereld.
Herverbinding begint met stilstaan bij het verlies van natuur. Daarna ontstaat ruimte voor liefdevolle betrokkenheid: een boom wordt geen object maar een aanwezigheid. Dit noemt Schouten interzijn: diepe onderlinge verbondenheid. Bewegingen die pleiten voor rechten van de natuur passen hierbij. Zijn ethiek is eenvoudig: iets is goed als het bijdraagt aan samenhang, stabiliteit en schoonheid van leefgemeenschappen.
Het boek biedt veel wijsheid en praktische handreikingen, maar blijft compact en abstract. Een uitgebreider werk met meer voorbeelden zou toegankelijker zijn geweest.
Anders kijken: over partnerschap met de natuur. Elke van Riel & Matthijs Schouten. Paperback. Uitgeverij Noordboek. € 22,90.
Deze recensie is afkomstig uit Mondig, tijdschrift van de Doopsgezinden.
