Zo ben ik zelf bijvoorbeeld dol op de geloofsbelijdenis van Chalcedon. Die belijdt: ‘één en dezelfde Christus, Zoon, Heer, Eniggeborene, in twee naturen, onvermengd, onveranderd, ongedeeld, ongescheiden’. De ene Christus heeft twee naturen die niet vermengd zijn maar ook niet gescheiden. Daar loop ik op stuk. Mijn denkraam ontploft. En kijk, door de kieren kan dan – meestal terwijl ik bezig ben met andere dingen – goddelijk licht binnenvallen. Dat is spannend. Wat heet, ontzagwekkend. Dogma’s zijn niet bedoeld om in te geloven maar helpen het geloof mogelijk te maken. Ik geloof omdat het absurd is, zei een kerkvader en hij stak een stuk brood in zijn oor.

Vrijzinnigen zijn mij niet dwaas genoeg. Te rationeel. En als ze al dat denkgedoe beu zijn geworden, duiken ze in het andere uiterste van het emotionele schuimbad van new age. Ze betalen fors om een dag lang de stem van de apostel Paulus te horen uit de mond van een vrouw die minstens zo dwingend is als het meest absoluut genomen dogma. In de kerk doen vrijzinnigen heel weinig aan liturgie maar nu schrapen ze ineens uit allerlei verre hoeken rituelen bij elkaar. De opstanding schrijven ze af als een onmogelijk dogma (wat het ook is, dat is precies de waarde ervan) maar nu raken ze niet uitgeklept over bijna-dood ervaringen. Op mij komt zulke esoterie over als niet veel meer dan voorspelbaar wensdenken.

Met vrijzinnigen val je van de ene gaap in de andere. Hoe komt dat? Ik vermoed omdat ze niet vrij zijn van hun ik. Ze zien vrijheid als autonomie, zelfbeschikking. ‘Ik kies ervoor om dit wel of niet te geloven’, zeggen ze. Maar zolang het ‘ik’ kiest en dus in controle blijft, kan er nooit iets wezenlijk nieuws gebeuren, iets wat je niet zelf had kunnen wensen of bedenken.

In echt geloof wordt het ‘ik’ eenvoudig opzij geschoven. Niks keuze. Kijk maar naar het Pinksterverhaal: de apostelen raakten ‘buiten zichzelf’, buiten hun begrensde ik. Ze gingen stotteren in vreemde talen zodat men dacht dat ze dronken waren, ze deelden hun bezittingen met elkaar, genazen mensen zonder daarvoor een tarief te rekenen (dat was het echte wonder), overbrugden de scheiding tussen mensen op grond van ras, geslacht, sociale positie of nationaliteit en gaven zo nodig hun leven prijs aan de dood. Uiterst merkwaardig. Wat een vrijheid. Die apostelen kregen de Geest niet; nee, de Geest kreeg hén.

Maar waar blijven zo onze zelfsturing, zelfbeschikking, autonomie?

Steek die maar in je oor.

JJ Suurmond

Jean-Jacques Suurmond

Publicist

Jean-Jacques Suurmond is pastor, coach/supervisor en publicist.
Profiel-pagina
Nog geen reactie — begin het gesprek.