Wie zich van deze levensdrang bewust wordt, kan het zich niet permitteren pessimistisch te zijn. Hoe zwaar de omstandigheden ook mogen zijn…
Deze gedachte drong zich meerdere malen aan mij op, toen ik onlangs weer contact had met een groep vrouwelijke parlementariërs uit Myanmar. Gedurende de jaren dat ik in Hongkong woonde en ook daarna, was ik vaak in Myanmar, op uitnodiging van het National Democratic Institute in Washington, opgericht door Madeleine Albright. Tot aan de afschuwelijke staatsgreep in 2021, toen de militairen de broze democratie om zeep hielpen. Veel van deze vrouwen werden slachtoffer van wreed geweld van de militairen en moesten vluchten of onderduiken.
Ik dacht dat ik nooit meer iets van hen zou horen, maar dat gebeurde wel. Ze wilden een netwerk van vrouwelijke parlementariërs beginnen. En vroegen of ik ze online daarbij kon helpen. “Hoe verschrikkelijk de situatie ook is, wij zijn gekozen volksvertegenwoordigers en hebben een plicht tegenover de burgers van Myanmar”.
Het netwerk kwam van de grond (https://wmpnetwork.org/). Meer dan honderd vrouwelijke parlementariërs zetten zich in voor het, tegen de verdrukking in, bevorderen van onderwijs, gezondheidszorg en het registreren van de vele mensenrechtenschendingen die in Myanmar plaatsvinden.
Veel van deze vrouwen en hun families zijn hun leven in Myanmar niet zeker en vluchtten naar Chiang Mai, de grote stad in Thailand niet heel ver van Myanmar. Daar ontmoette ik een aantal van hen.
Overleven in Thailand is niet eenvoudig. Zoals het wereldwijd met migranten gaat: ze worden door de lokale bevolking gezien als een bedreiging, nu er nu er ongeveer vier miljoen mensen uit Myanmar naar Thailand gevlucht zijn. Met de ons ook in Nederland bekende gevolgen van discriminatie en racisme door bewuste gecreëerde vijandsbeelden, etnisch profileren etc.
Maar zij geven niet op. Met een werkelijke Amor Mundi, blijven ze zich inzetten voor de mensen in Myanmar. Daarbij richten ze zich vooral op de vele etnische minderheden die Myanmar kent en die, zoals dat vaker gaat, de zwaarste klappen krijgen te verduren.
Zo zetten ze zich in, voor samenwerkingsverbanden en netwerken voor het tot stand komen van een federale staatstructuur (zie bijvoorbeeld hier). Amor Mundi betekent ook solidariteit.
Het was een emotioneel weerzien, van het ophalen van veel goede herinneringen maar vooral ook van het delen van nieuwe plannen die ze hebben. “We kunnen het ons niet veroorloven pessimistisch te zijn.” Ondanks de zorgen die er zijn, ook over internationale ontwikkelingen. We spraken elkaar kort na, wat dat betreft twee veelzeggende gebeurtenissen.
ASEAN en Myanmar
Op 12 juli vond in Thailand een informeel gesprek plaats tussen de ministers van buitenlandse Zaken van de Associatie van Zuidoost-Aziatische Naties (ASEAN) en de minister van buitenlandse zaken door de Myanmarese Militaire Junta aangesteld, U Tin Maung Swe. Dit gesprek gaat lijnrecht in tegen het eigen beleid van ASEAN dat eerder bepaalde geen afgezanten van de militaire regering in Myanmar toe te laten tot bijeenkomsten op hoog niveau. Een zorgwekkende draai in het beleid van ASEAN en het begin van politieke erkenning van het militair bewind. En dat, zonder dat er aan de voorwaarden die ASEAN zelf gesteld heeft voor een dergelijke uitnodiging ook maar de geringste vorderingen gemaakt zijn.
Deze voorwaarden zijn vervat in het zogeheten Vijfpuntenplan. Dit plan vraagt om zichtbare stappen om het geweld te beëindigen, het opzetten van een brede nationale dialoog, het toelaten van humanitaire hulp en zichtbare verbeteringen in de mensenrechtensituatie. Maar erger nog dan dat geen vooruitgang geboekt is: op 9 juli heeft het nu door militairen gedomineerde parlement in Myanmar het Vijfpuntenplan weggestemd. En drie dagen later wordt de U Tin Maung Swe ontvangen door ASEAN op hoog niveau.
En tegen deze achtergrond blijven de vrouwen van het Netwerk van vrouwelijke volksvertegenwoordigers hun plicht tegenover de bevolking van Myanmar uitoefenen. Vol overtuiging, met gevaar voor eigen leven. Een indrukwekkend voorbeeld van Amor Mundi.
