Ostermarsch 1993: Theologin Dorothee Sölle
Ostermarsch 1993: Dorothee Sölle

De Duitse theologe Dorothee Sölle loopt met haar kleindochter in de protestmars tegen kernwapens. Het is een beeld van lang geleden, maar die foto is nu ineens weer actueel. De woorden kernwapens en kernkoppen staan weer dagelijks in de krant. Tegelijkertijd zijn er op allerlei plaatsen ook pleidooien voor vrede en geweldloos overleg.

In de media klinkt dagelijks de hulpvraag van president Zelenski om wapens. Begrijpelijk, maar ik moet ook telkens denken aan deze uitspraak: ‘You can bomb the world to pieces, but you can’t bomb it into peace’ (Michael Franti). Vrede duidt een toestand aan, denkt men, maar het komt oorspronkelijk van een werkwoord ‘bevreden’ of ook wel ‘bevredigen’: werken aan vrede, een situatie omvormen tot vrede. Dat wil dus zeggen dat vrede het (tijdelijk) eindstadium is van heel veel gesprekken en handelingen tussen mensen of organisaties. Gek genoeg is een beslissing rond vrede of geen-vrede in de VN uiteindelijk een kwestie van stemmen, waarbij sommige landen helaas een vetorecht hebben.

Geweldloosheid lijkt een vaste toestand of houding aan te geven, maar het gaat meestal om geweldloos verzet. Ahimsa betekent geweldloosheid in het Sanskriet, wat vraagt om gerichte actie: ‘a’ staat voor ‘niet’ en ‘himsa’ betekent: geweld. Jezelf als mens bewust ontwikkelen zodat je in wat je denkt, zegt en doet niet gewelddadig bent, maar ruimte geeft aan een andere mening en dat je reactie op iemand een vraag is en niet een veroordeling. Overigens: wie ontwikkelt er een broodnodig Ahimsa-tool voor sociale media?

Geweldloos verzet: wat moeten wereldleiders van nu daarmee? Gandhi (1869-1948) wist het en droeg het lang geleden uit. Is geweldloos verzet gedateerd, dan is vrede dat ook. Hoe versterk je in deze tijd zo’n pleidooi voor vrede? Misschien door te laten zien wat de echte prijs van wapengekletter is. Er zijn organisaties die bij voedselproducten in de winkels de echte prijs zetten van de ecologische voetafdruk die door een biefstukje of een avocado uit een ver land wordt achtergelaten. Of ze laten zien wat iets kost wanneer producenten eerlijk betaald worden voor hun werk.

Misschien moet de echte prijs bij de presentatie van nieuwe wapens ook verplicht vermeld worden, namelijk het mogelijke aantal slachtoffers, met foto’s waarop die hoeveelheid mensen staat. Dus op alle tanks en andere wapens een grote foto met het echte aantal doden en gewonden, dat door dit wapen kan ontstaan. Zouden de kijkers van militaire parades met tanks nog klappen als ze tegelijk de ‘echte prijs’ van deze oorlogswapens zien?

Vrede is nog steeds een werkwoord en werken aan vrede is actieve herbezinning op de vraag waarom wij mensen hier op aarde zijn:

Wij zijn geboren om lief te hebben.
Je zou het willen roepen in deze wereld:
tegen de soldaat in de loopgraaf,
tegen het kind met de steen,
tegen de moeder van de martelaar,
tegen de terrorist met de bom op het lichaam,
tegen een president op oorlogspad…

Maar zeg het vooral tegen jezelf
als je je ergert, als je boos bent,
als je bang bent, als je niet geloofd wordt…

Zeg het en deel ervan uit:
deel rijkelijk uit van die liefde
die elke mens in zich draagt,
gekregen van iemand die zelf liefde is.

(FD)

Lees ook

Germany-2022-Hillert-20220827_AH2_9298

Klimaat en oorlog Oekraïne ‘hot topics’ bij assemblee Wereldraad

Mondiale problemen voorwerp van zorg en hoop voor vertegenwoordigers 350 kerken

BeleidsadvJuridisch_mbo_830x90
Felicia Dekkers

Felicia Dekkers

Felicia Dekkers is Neerlandica en studeerde later theologie. Zij werkte in het onderwijs (MO en HBO) en daarna als (beeld)redacteur bij …
Profiel-pagina
Al één reactie — praat mee.